Samsun’da mantar üretimiyle başlayan girişimcilik hikâyesi, 30 milyon TL’lik sera yatırımıyla topraksız tarım ve katma değerli gıda üretimine dönüştü. Han Mantar İşletme Sahibi Mustafa Güzel, iki büyük ve beş küçük serada yürüttükleri üretim faaliyetleriyle hem ulusal ve yerel marketlere hem de ihracatçı aracılara ürün tedarik ettiklerini söyledi.

Manisa’nın Alaşehir ilçesinde 1991 yılında doğan Güzel, İstanbul Aydın Üniversitesi Bankacılık ve Sigortacılık ile İşletme bölümlerinden mezun oldu. Yurt dışındaki eğitiminin ardından havacılık sektöründe kabin memuru olarak çalışan Güzel, sağlık sorunları nedeniyle mesleğinden ayrıldı. Güzel, 2015 yılında kurduğu sigorta acentesindeki faaliyetlerini sürdürürken 2021’de tarım sektörüne adım attı.

Akıllı tarım ve sürdürülebilir üretim hedefiyle topraksız tarıma yönelen Güzel, İzmir’den Samsun’a yerleşerek yatırımını burada hayata geçirdi.

İki büyük seraya 30 milyon TL yatırım

Mantar üretimiyle başladıkları tarım yolculuğunu farklı ürünlerle büyüttüklerini belirten Güzel, 5,5 dekarlık topraksız tarım serası için 15 milyon TL yatırım yaptıklarını bildirdi. Altı dekarlık maydanoz serasının da 15 milyon TL’ye mal olduğunu kaydeden Güzel, böylece iki büyük seranın toplam yatırım tutarının 30 milyon TL’ye ulaştığını ifade etti.

İşletmenin iki büyük seranın yanı sıra beş küçük serada daha üretim yaptığını aktaran Güzel, mevcut üretim kapasitesiyle yıllık 70 milyon TL ciro hedeflediklerini söyledi. İşletmede halen 10 kişiye istihdam sağlanıyor.

Ürünlerin doğrudan ihracatından ziyade ihracat yapan aracı ve toptancılara verildiğini belirten Güzel, ulusal ve yerel market zincirlerinin de önemli satış kanalları arasında bulunduğunu dile getirdi.

Kısa raf ömrüne karşı katma değerli üretim

Mantar, çilek, marul ve maydanoz gibi raf ömrü kısa ürünlerde üretim yaptıklarına dikkati çeken Güzel, bu alanda satış ve lojistik süreçlerinin doğru yönetilmesinin büyük önem taşıdığını vurguladı.

Mantar çeşitlerinin en fazla bir hafta, çileğin ise yaklaşık üç gün dayanabildiğini anlatan Güzel, marul ve maydanozda da soğuk zincirin korunmaması halinde raf ömrünün daha da kısaldığını söyledi.

Güzel, “Bir haftalık ürünlerle ilerliyoruz. Bu ürünlerin fiyatı ve katma değeri yüksek. Ancak kısa sürede satılamayan ürünün zarar oluşturacağını bilerek bu alanda faaliyet gösteriyoruz” dedi.

Paketli ürünlerle ulusal zincirlere ulaşarak katma değeri artırdıklarını belirten Güzel, mantarı farklı tüketim seçeneklerine uygun hale getirmek için çalıştıklarını söyledi. Mantar turşusu, ızgaralık mantar ve fındık mantarı gibi ürünlerle tek bir ham maddeden birden fazla ürün çeşidi oluşturulabileceğine işaret eden Güzel, işletme bünyesinde mantar turşusuna yönelik Ar-Ge çalışmalarının sürdüğünü, ancak ürünün henüz ticari satışına başlanmadığını bildirdi.

“Yeni yatırım yerine verimliliğe odaklanacağız”

Yakın dönemde yeni bir sera yatırımı planlamadıklarını açıklayan Güzel, mevcut tesislerde üretim ve verimliliği artırmaya odaklanacaklarını ifade etti.

Güzel, “Var olan seralarla daha fazla ürünü nasıl elde edebileceğimizi ve verimi nasıl yükseltebileceğimizi araştırıyoruz. Şimdilik yeni bir büyüme yatırımı düşünmüyoruz” diye konuştu.

“Her 100 girişimciden 90’ı üretimden çekiliyor”

Mantar yetiştiriciliğinde sürdürülebilirliğin sektörün en önemli sorunlarından biri olduğunu belirten Güzel, üretime başlayan girişimcilerin büyük bölümünün artan maliyetler ve ham madde tedarikindeki güçlükler nedeniyle faaliyetlerini sonlandırdığını söyledi.

Bölgede mantar üretimine başlayan her 100 kişiden yaklaşık 90’ının sektörden çekildiğini öne süren Güzel, düzenli gelir elde edebilmek için üretim girdilerinin de kesintisiz karşılanması gerektiğini kaydetti.

Ordu’daki tarım kurumlarının üreticilere yönelik ham madde desteğini örnek gösteren Güzel, benzer uygulamaların diğer illerde de hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı. Güzel, üreticilerin ilaçlama, eğitim, ham madde temini ve finansman alanlarında daha fazla desteklenmesinin sektörde kalıcılığı artıracağını ifade etti.

Mantar üretimine bilinçli bir planlamadan ziyade gelişen şartlar sonucunda başladığını anlatan Güzel, üretimde başarı sağladıkça sektöre olan ilgisinin arttığını söyledi. Güzel, yeni siparişler, zincir market anlaşmaları ve tedarik kanallarıyla karşılaştıkça üretimi artırmaya çalıştıklarını belirtti.