Karadeniz Ekonomi’nin sorularını yanıtlayan Karaçuha Fındık Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Karaçuha, maliyet baskısının sürmesi halinde Karadeniz’de de üreticinin üretimden çekilebileceği uyarısında bulundu.

Artan üretim maliyetleri nedeniyle bazı üreticilerin ekim yapmak yerine arazilerini kiraya vermeyi tercih ettiği yönündeki gelişmeler tarımda yeni bir tartışmayı gündeme taşıdı. Özellikle ABD’de yükselen mazot, gübre ve üretim maliyetleri nedeniyle üreticilerin zararına üretim yerine arazi kiralama modeline yöneldiğine ilişkin değerlendirmeler yapılırken, benzer bir riskin Karadeniz’deki fındık üretimi için geçerli olup olmadığı sorusu gündeme geldi.

Konuyla ilgili konuşan Karaçuha Fındık Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Karaçuha, artan maliyetlerin Karadeniz’de de üretici davranışlarını değiştirebileceğini söyledi.Karaçuha, yükselen gübre, ilaç, işçilik ve hasat maliyetlerinin üreticiyi üretimden uzaklaştırdığı görüşüne katıldığını belirterek, maliyet baskısının devam etmesi halinde yeni üretim modellerinin gündeme gelebileceğini ifade etti.

“Üretici kiradan çok üretimi paylaşmayı tercih eder”

Karadeniz’de birebir arazi kiralama yerine farklı uygulamaların öne çıkabileceğini söyleyen Karaçuha, üreticinin bahçeyi tamamen bırakmak yerine ortak üretim modeline yönelebileceğini dile getirdi.Karaçuha, “Eğer üretim maliyetleri üretimi karşılamıyorsa üretici çekilebilir ya da bir başkasına bırakabilir. Ama bölgemizde doğrudan kiralama yerine genellikle yarıcılık modeli oluşur; topla, yarısı senin yarısı benim anlayışı daha yaygın olabilir” dedi.

Bölgesel maliyet farkı üretim kararını etkiliyor

Fındıkta maliyet baskısının ihracata etkisine ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Karaçuha, Karadeniz içinde bile üretim ekonomisinin farklılaştığını belirtti.Özellikle hasat yöntemi ve maliyet kalemlerinin bölgeden bölgeye değiştiğine dikkat çeken Karaçuha, bazı bölgelerde üretimin hâlâ ekonomik kalabildiğini söyledi.Karaçuha, “Samsun tarafında farklı toplama yöntemleri nedeniyle maliyet daha yönetilebilir olabiliyor. Ancak her bölgenin üretim koşulu aynı değil. Bir yerde kârlı görünen üretim başka bölgede aynı sonucu vermeyebilir” ifadelerini kullandı.

Asıl soru: Üretici bahçede kalacak mı?

Tarım sektöründe tartışma artık yalnızca fiyat değil; üreticinin üretimde kalma isteği üzerinden şekilleniyor. Sektör temsilcilerine göre maliyet baskısının devam etmesi halinde önümüzdeki yıllarda Karadeniz’de de üretim modeli ve üretici profili yeniden şekillenebilir.