Samsun Sanayici ve İş İnsanları Derneği (SAMSİAD) Başkanı Süleyman Ferşat Eldemir, Karadeniz’de yaşanan güvenlik sorunlarının bölge ticareti üzerindeki etkilerine dikkat çekti. Rusya ve Ukrayna üzerinden gerçekleştirilen kömür, tahıl ve diğer ürün taşımacılığında ciddi aksamalar yaşandığını belirten Eldemir, gelişmelerin Türkiye’deki sanayiciler açısından da önemli bir maliyet baskısı oluşturduğunu ifade etti.

Eldemir, özellikle son saldırıların ardından ticari gemilerin can ve mal güvenliği açısından daha büyük risklerle karşı karşıya kaldığını belirterek, sigorta şirketlerinin gemilere taşıma sigortası yapmakta isteksiz davranmasının deniz ticaretindeki sorunları daha da derinleştirdiğini söyledi.

Kömür fiyatlarında yüzde 40'lık artış

Karadeniz’deki güvenlik sorunlarının etkilerinin fiyatlara da yansımaya başladığını dile getiren Eldemir, kömür fiyatlarının şimdiden ABD doları bazında yaklaşık yüzde 40 arttığını belirtti.

Eldemir, maliyetlerdeki yükselişin kademeli olarak devam edebileceği uyarısında bulunarak, tahıl ve gübre ticaretinde de benzer risklerin ortaya çıkabileceğini kaydetti.

Rusya ve Ukrayna’daki liman ve depolarda ürünlerin birikmesinin lojistik zincirinde tıkanmaya yol açtığını ifade eden Eldemir, gemilerin güvenli bölgelerde veya açık denizde beklemek zorunda kaldığını söyledi.

“Bekleyen her gemi işletmeler açısından ilave maliyet oluşturuyor” diyen Eldemir, tersaneler ve limanlarda gemilerin güvenli şekilde demirleyebilmesinin yanı sıra bakım ve teknik hizmetlerin sürdürülebilmesinin de giderek daha önemli hale geldiğini vurguladı.

“Alternatif güzergâhlar maliyetleri artıracak”

Karadan alternatif taşıma güzergâhlarının değerlendirilebileceğini ancak deniz taşımacılığının kapasitesini karşılayabilecek alternatiflerin kısa sürede oluşturulmasının kolay olmadığını belirten Eldemir, bunun hem zaman hem de maliyet açısından önemli sonuçlar doğuracağını söyledi.

Eldemir, deniz taşımacılığındaki aksamanın hammadde maliyetlerini artırabileceğine dikkat çekerek, şu değerlendirmede bulundu:

“Deniz taşımacılığının kapasitesini karşılayacak alternatiflerin devreye alınması hem zaman alacak hem de lojistik maliyetleri önemli ölçüde artıracaktır. Bu da doğrudan hammadde maliyetlerine ve dolayısıyla üretim maliyetlerine yansıyacaktır.”

İhracatçılar da risk altında

Karadeniz’deki sorunun yalnızca ithalatı etkilemediğini belirten Eldemir, Rusya ve Ukrayna’ya ihracat yapan Türk firmalarının da önemli sorunlarla karşı karşıya kaldığını söyledi.

Firmaların siparişlerini sevk etmekte ve gerçekleştirdikleri ihracatın bedellerini tahsil etmekte sıkıntı yaşadığını ifade eden Eldemir, Karadeniz’deki güvenlik probleminin ticaretin hem ithalat hem de ihracat tarafını etkilediğini vurguladı.

“Türkiye ekonomisini ilgilendiren stratejik bir risk”

Eldemir, yaşananların artık münferit şirketlerin karşılaştığı bir lojistik sorun olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek, bunun bölgesel ve Türkiye ekonomisini ilgilendiren stratejik bir risk haline geldiğini söyledi.

Eldemir, enerji, tahıl ve gübre gibi temel girdilerde arz ve fiyat baskısının daha da artabileceği uyarısında bulundu.

“Burada artık sadece tek tek firmaların yaşayabileceği bir lojistik problemden değil, bölgesel ve Türkiye ekonomisini ilgilendiren stratejik bir riskten söz ediyoruz.”

Karadeniz’e kıyısı bulunan tüm ülkelerin gelişmelerden etkilendiğini belirten Eldemir, taşımacılığın uzun süre aksaması halinde temel girdilerde arz sıkıntısı ve fiyat artışlarının daha belirgin hale gelebileceğini ifade etti.

“Güvenli ticaret koridorları oluşturulmalı”

Karadeniz’de ticari gemilerin güvenliğini sağlayacak uluslararası bir mekanizmanın oluşturulması gerektiğini vurgulayan Eldemir, güvenli ticaret koridorlarının artık ekonomik bir zorunluluk olduğunu söyledi.

Eldemir, savaşan tarafların ve Karadeniz’e kıyısı bulunan ülkelerin aynı masa etrafında buluşmasının bölgedeki ticaretin güvenliğini sağlama açısından önemli bir fırsat olabileceğini belirtti.

“Karadeniz’de güvenli ticaret koridorlarının oluşturulması ve ticari gemilerin can ve mal güvenliğinin garanti altına alınması artık ekonomik bir zorunluluk haline gelmiştir.”

Eldemir, atılacak adımların yalnızca ticaretin normalleşmesine değil, bölgede kalıcı barışın sağlanmasına da katkı sunabileceğini ifade etti.

“Karadeniz yeniden güvenli bir ticaret denizi olmalı”

Samsun'un beklentisinin Karadeniz'in yeniden güvenli bir ticaret denizi haline gelmesi olduğunu belirten Eldemir, bölgedeki ticaretin sürdürülebilir şekilde devam etmesinin Türkiye ve Karadeniz'e kıyısı bulunan tüm ülkelerin ortak çıkarı olduğunu söyledi.

Eldemir, sözlerini şöyle tamamladı:

“Karadeniz’de güvenli taşımacılık yalnızca Samsun’un değil, Türkiye’nin ve bölgedeki tüm ülkelerin ortak menfaatidir.”