Dünyanın en önemli tarım ürünlerinden buğday, iklim değişikliğinin etkileri nedeniyle ciddi bir tehdit altında. Earth’s Future dergisinde yayımlanan araştırma, özellikle dünyanın önemli buğday üretim merkezlerinde aynı anda yaşanan su kıtlığının küresel fiyatlar üzerinde büyük baskı oluşturduğunu ortaya koydu.

Araştırmacılar, 2000-2021 dönemindeki küresel buğday fiyatları ile önemli üretim bölgelerindeki kuraklık verilerini karşılaştırdı. Buna göre, küresel buğday fiyatlarında yıldan yıla yaşanan değişimlerin yaklaşık yüzde 74’ü şiddetli su kıtlığıyla ilişkilendirildi.

3 derece senaryosunda fiyat 364 dolara çıkabilir

İklim modelleriyle yapılan projeksiyonlara göre küresel sıcaklık artışının 2 dereceye ulaşması halinde ortalama buğday fiyatının ton başına yaklaşık 273 dolar, sıcaklık artışının 3 dereceye ulaşması durumunda ise yaklaşık 364 dolar olması bekleniyor.

Bu seviyenin, 2010’lu yıllardaki enflasyona göre düzeltilmiş ortalama buğday fiyatının yaklaşık üç katına denk geldiği belirtiliyor.

Araştırmada buğdayın kuraklığa karşı hassasiyetinin mısıra göre daha yüksek olduğu, pirinçte ise benzer ölçekte bir ilişki görülmediği ifade edildi.

Karadeniz piyasası da risk altında

Küresel buğday fiyatlarını yalnızca iklim değil; enerji ve gübre maliyetleri, tahıl stokları, ticaret politikaları ve jeopolitik gelişmeler de etkiliyor. Ancak araştırmacılar, iklim değişikliğinin gelecekte fiyat hareketlerinde çok daha belirleyici bir faktör olabileceğine dikkat çekiyor.

Araştırmanın baş yazarı Miroslav Trnka’nın daha önceki çalışmalarında da yüzyılın sonuna kadar mevcut buğday ekim alanlarının yüzde 60’ına kadarının aynı anda şiddetli su kıtlığıyla karşı karşıya kalabileceği öngörülmüştü.

Dünyanın önemli üretim merkezlerinin aynı anda kuraklıktan etkilenmesi halinde, arzda yaşanacak daralmanın küresel gıda fiyatlarını daha da yukarı taşıyabileceği belirtiliyor.