Murat Gürsoy'un moderatörlüğünde gerçekleşen programda, Kazanç 360 Kurucusu Şeyma Varlı ile Vizyoner Danışmanlık Kurucusu Pınar Ant, yatırım teşviklerinden Avrupa Birliği hibelerine, KOSGEB ve TKDK desteklerinden marka tesciline kadar işletmelerin yararlanabileceği fırsatları anlattı. Uzmanlar, işletmelerin en büyük hatasının destek programlarını yeterince takip etmemesi olduğunu vurgulayarak, doğru planlama ve profesyonel danışmanlıkla milyonlarca liralık vergi, SGK ve hibe avantajı elde edilebileceğine dikkat çekti. Ayrıca kadın ve genç girişimciler için pozitif ayrımcılık sağlayan destekler ile Avrupa Birliği'nin 40 bin ila 120 bin avro arasında hibe sunduğu güncel çağrılar da programın öne çıkan başlıkları arasında yer aldı.

 

Murat Gürsoy: Finansmana erişimin zorlaştığı bu dönemde devlet destekleri yatırımcı için ne kadar önemli?

Şeyma Varlı (Kazanç 360 Kurucusu): Devletin sunduğu hibe ve teşvikler artık işletmeler için bir tercih değil, ihtiyaç haline geldi. Makine yatırımlarından inşaat harcamalarına, personel desteklerinden vergi avantajlarına kadar birçok alanda firmaların maliyetlerini azaltıyoruz. Böylece yatırımcı aynı yatırımı daha düşük maliyetle gerçekleştirebiliyor.

Murat Gürsoy: Yatırım Teşvik Belgesi yatırımcıya hangi somut avantajları sağlıyor?

Pınar Ant (Vizyoner Danışmanlık Kurucusu): Yatırım Teşvik Belgesi, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın sunduğu en güçlü desteklerden biri. Firmalar makine ve ekipman alımlarını KDV'siz gerçekleştirebiliyor, yurt dışından alınan makinelerde gümrük vergisi ödemiyor. Ayrıca yatırım tutarının yaklaşık yüzde 40 ila yüzde 60'ına kadar gelir veya kurumlar vergisi indirimi uygulanıyor. Yatırım tamamlandıktan sonra ise belge süresi boyunca çalıştırılan personel için SGK işveren primi desteği sağlanıyor. Yaklaşık 10 milyon liralık bir yatırımda devlet desteği 4 milyon liraya kadar ulaşabiliyor.

Murat Gürsoy: Bu desteklerden sadece yeni kurulan firmalar mı yararlanabiliyor?

Pınar Ant: Hayır. En büyük yanlış algılardan biri bu. Mevcut işletmeler de kapasite artırımı, yeni makine yatırımı, ihracata yönelik üretim, entegre tesis yatırımları gibi birçok konuda teşviklerden yararlanabiliyor. Özellikle fındık entegre tesisleri, tarıma dayalı sanayi ve soğuk hava deposu yatırımları önemli avantajlar sunuyor.

Murat Gürsoy: Karadeniz Bölgesi teşviklerden yeterince faydalanabiliyor mu?

Şeyma Varlı: Büyük ve kurumsal firmalar teşvik sistemini biliyor ve etkin şekilde kullanıyor. Ancak KOBİ'lerde hâlâ ciddi bir bilinç eksikliği var. Birçok işletme hangi desteklerden yararlanabileceğini bilmiyor. Biz de firmaları ziyaret ederek kendilerine uygun hibe ve teşvikleri anlatıyor, başvuru süreçlerinde destek oluyoruz.

Murat Gürsoy: Karadeniz Bölgesi'nin teşvik sistemi açısından avantajı nedir?

Pınar Ant: Türkiye'de iller 1 ile 6 arasında teşvik bölgelerine ayrılıyor. Samsun 3. Bölge'de yer alırken Ordu, Giresun ve gelişmişlik düzeyi daha düşük bazı ilçeler 5. Bölge desteklerinden yararlanabiliyor. Bölge numarası yükseldikçe yatırımcının elde ettiği vergi, SGK ve finansman avantajları da artıyor.

 

Murat Gürsoy: Büyük yatırım yapan bir firma ihracata yönelirken insan kaynağı ve organizasyon konusunda nasıl bir yol izlemeli?

Pınar Ant: Yatırım tamamlandıktan sonra destek aramak yerine planlama aşamasında bir danışmanla çalışmak gerekiyor. Teşvikler baştan doğru kurgulandığında hem makine yatırımlarında hem de istihdamda önemli avantajlar sağlanıyor. İhracat müdürü, nitelikli personel ve diğer insan kaynağı ihtiyaçları için de SGK destekleri bulunuyor. Sürecin muhasebeci ve danışmanla birlikte yürütülmesi yatırımın verimini artırıyor.

Murat Gürsoy: Danışmanlık firmaları işletmeleri nasıl analiz ediyor?

Şeyma Varlı: İşletmeye girdiğimizde adeta 360 derece analiz yapıyoruz. Faaliyet alanı, çalışan sayısı, mevcut teşvikler, SGK destekleri, KOSGEB ve yatırım teşvik belgeleri tek tek inceleniyor. Ardından işletmenin ihtiyaçlarına uygun destek modeli belirleniyor. Muhasebeciler ve mali müşavirlerle koordineli çalışarak firmaya en uygun teşvikleri devreye alıyoruz.

Murat Gürsoy:  Turizm yatırımları yatırım teşviklerinden yararlanabiliyor mu?

Pınar Ant: Evet. Gerekli şartları sağlayan butik oteller ve üç yıldızlı oteller yatırım teşvik belgesi kapsamına girebiliyor. Bunun yanında Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Ticaret Bakanlığı ve Turizm Bakanlığı'nın destekleri birlikte değerlendirilerek yatırımcıya daha kapsamlı avantajlar sağlanabiliyor.

KOSGEB ve TKDK'da Yeni Destek Dönemi

Murat Gürsoy: KOSGEB ve TKDK'da yatırımcıları bekleyen güncel destekler neler?

Şeyma Varlı: KOSGEB'de kapasite geliştirme programı başvuruları devam ediyor. Ayrıca istihdamı koruma destekleri uygulanıyor. TKDK kapsamında ise küçükbaş ve büyükbaş hayvancılık, balık işleme tesisleri, soğuk hava depoları, arıcılık ve kırsal yatırımlara yönelik önemli hibe programları bulunuyor. Karadeniz için özellikle kırsal turizm ve bungalov yatırımlarına yönelik yeni çağrıların da açılması bekleniyor.

Murat Gürsoy: IPARD destekleri Karadeniz için ne kadar önemli?

Şeyma Varlı: IPARD kapsamında süt ve et işleme, su ürünleri, meyve-sebze işleme, yumurta işleme gibi birçok alanda yüzde 50 ile 70 arasında hibe desteği veriliyor. Bu kaynaklardan Karadeniz'in mutlaka daha fazla pay alması gerekiyor. Doğru projeler hazırlanmazsa kullanılmayan bütçeler başka illere aktarılıyor.

Murat Gürsoy: Hibe ve teşvik başvurularında firmaların en sık yaptığı hata nedir?

Pınar Ant: En büyük hata, proje süreçlerini bilmeden başvuru yapmak. Aynı makine için hem Yatırım Teşvik Belgesi hem de KOSGEB desteğine başvurulabiliyor. Bu durum desteklerin iptal edilmesine, hatta alınan teşviklerin faiziyle geri ödenmesine neden olabiliyor. Proje yazımında doğru dilin kullanılması ve tüm desteklerin koordineli planlanması büyük önem taşıyor.

Murat Gürsoy: Kadın ve genç girişimcilere yönelik pozitif ayrımcılık var mı?

Şeyma Varlı: Evet. KOSGEB ve TKDK başta olmak üzere birçok destek programında kadın ve genç girişimciler ek puan avantajı elde ediyor. Bazı programlarda hibe oranı yüzde 50'den yüzde 70'e kadar yükseliyor. SGK teşviklerinde de destek süresi uzayabiliyor.

Murat Gürsoy: Teşvik aldıktan sonra firmalar nelere dikkat etmeli?

Pınar Ant: Destek almak kadar süreci doğru yönetmek de önemli. Firmaların muhasebecileri ve mali müşavirleriyle koordineli çalışması, makine alımlarından tedarikçi seçimine kadar tüm sürecin uzman kontrolünde yürütülmesi gerekiyor. Basit görünen ürün tanımları bile destek alınıp alınmamasını etkileyebiliyor.

Murat Gürsoy: Mesleki Yeterlilik Belgesi hangi sektörlerde zorunlu?

Şeyma Varlı: Özellikle tehlikeli ve çok tehlikeli iş kollarında zorunlu. İnşaat ve makine sektörleri bunların başında geliyor. Belgesi olmayan işletmeler denetimlerde idari para cezasıyla karşılaşabiliyor. Aynı zamanda belge, iş güvenliğini artırırken olası iş kazalarında işveren açısından önemli hukuki avantaj sağlıyor.

Murat Gürsoy: "Bize teşvik çıkmaz" diyen KOBİ'lere öneriniz nedir?

Pınar Ant: Bu düşünceden vazgeçmeleri gerekiyor. Her firma her destekten yararlanamayabilir ancak mutlaka uygun olduğu bir teşvik programı bulunuyor. Yeni kurulan ya da mevcut işletme fark etmeksizin devlet birçok alanda destek veriyor. Yatırım Teşvik Belgesi nakit ödeme sağlamasa da KDV, vergi ve SGK avantajlarıyla işletmenin cebinden çıkan maliyeti ciddi şekilde azaltıyor.

Murat Gürsoy: Mesleki Yeterlilik Belgesi işverene ne kazandırıyor?

Şeyma Varlı: Belgelendirilen çalışanlar için işveren bir yıl boyunca SGK işveren primi desteğinden yararlanabiliyor. Bu destek yalnızca üretim sektöründe değil, hizmet sektöründe de birçok meslek grubunu kapsıyor ve işletmelere önemli maliyet avantajı sağlıyor.

Murat Gürsoy: Gurbetçiler ve yabancı yatırımcılar hangi desteklerden yararlanabiliyor?

Şeyma Varlı: Yabancı yatırımcılar da yatırım teşviklerinden Türk yatırımcılarla aynı şekilde faydalanabiliyor.

Pınar Ant: Bunun yanında devletin yabancı yatırımcıyı teşvik eden ilave uygulamaları da bulunuyor. Türkiye'de yatırım yapan yabancı firmalar birçok destek programından yararlanabiliyor.

 

 

Murat Gürsoy: Avrupa Birliği'nin yeşil dönüşüm ve enerji verimliliği alanındaki desteklerinden yararlanılabilir mi?

Şeyma Varlı: Evet. Avrupa Birliği dönemsel çağrılar açıyor ve bunları yakından takip ediyoruz. Halen kadın ve genç girişimciliğini destekleyen projelerde 40 bin ile 120 bin avro arasında hibe sağlayan programlar bulunuyor. Uygun projelerle Brüksel merkezli bu desteklerden yararlanmak mümkün.

 

 

Murat Gürsoy: İşletmelerin en çok kaçırdığı fırsat nedir?

Şeyma Varlı: En büyük eksiklik güncel desteklerden haberdar olmamak. Sürekli bu alanda çalışan danışmanlarla hareket eden işletmeler yeni teşvik programlarını kaçırmıyor ve fırsatlardan zamanında yararlanabiliyor.

 

Murat Gürsoy: Karadeniz iş dünyasına bugün tek bir tavsiyede bulunacak olsanız ne söylerdiniz?

Şeyma Varlı: Yeni yatırım, kapasite artırımı veya şubeleşme planlayan tüm işletmeler öncelikle Yatırım Teşvik Belgesi'ni değerlendirmeli. Bunun yanında Mesleki Yeterlilik Belgesi sayesinde hem çalışanlar belgelendiriliyor hem de işveren bir yıl boyunca SGK işveren primi desteğinden yararlanabiliyor.

 

Teşekkürler…