Fergo Gübre Yönetim Kurulu Başkan Vekili Hale Coşkun Düzgün, kadın çiftçilerin finansmana, teknolojiye ve teknik bilgiye erişiminin güçlendirilmesinin hem üretici gelirleri hem de tarım ekonomisi açısından önem taşıdığını vurguladı.

Birleşmiş Milletler’in 2026 yılını Uluslararası Kadın Çiftçi Yılı ilan etmesiyle, kadınların tarımsal üretimdeki rolü ve karşılaştıkları eşitsizlikler yeniden gündeme geldi. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) verilerine göre, tarım ve gıda sistemlerinde çalışanların yüzde 42’si kadınlardan oluşuyor. Buna karşın kadınların arazi, finansman, teknoloji ve karar alma süreçlerine erişiminde eşitsizlikler sürüyor.

15 Ekim Dünya Kadın Çiftçiler Günü dolayısıyla değerlendirmelerde bulunan Organo Tarım (Fergo Gübre) Yönetim Kurulu Başkan Vekili Hale Coşkun Düzgün, kadınların üretimdeki deneyimlerinin ekonomik kararlara da yansıması gerektiğini belirtti. Düzgün, kadın çiftçilerin yalnızca ekim, bakım ve hasat süreçlerinde değil, kredi kullanımı, girdi alımı ve ürün satışında da söz sahibi olmasının önemine dikkat çekti.

FAO’nun 2023 tarihli raporuna göre, benzer büyüklükteki kadın ve erkek yönetimindeki tarım işletmeleri arasında ortalama yüzde 24 verimlilik farkı bulunuyor. Raporda araziye, krediye, eğitime ve teknolojiye erişimdeki engeller, bu farkın nedenleri arasında gösteriliyor. FAO’nun hesaplamaları, tarımsal verimlilik ve ücretli istihdamdaki cinsiyet farklarının kapatılmasının küresel gayrisafi yurt içi hasılayı yaklaşık 1 trilyon dolar artırabileceğine işaret ediyor.

Girdi maliyetleri üreticiyi zorluyor

Türkiye’de yükselen tarımsal girdi fiyatları, üretim kararlarının ve maliyet yönetiminin önemini artırıyor. TÜİK’in temmuz ayı verilerine göre Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi yıllık yüzde 27,62 artarken, gübre ve toprak geliştiricilerdeki yıllık artış yüzde 33,07 oldu.

Düzgün, üreticilerin gübre bütçesinden en yüksek verimi alabilmesi için toprak analizine ve doğru gübreleme programlarına ihtiyaç duyduğunu belirtti. Aynı gübreyi her yıl aynı miktarda kullanmanın her koşulda doğru sonuç vermeyeceğini vurgulayan Düzgün, teknik bilginin doğrudan üretimi yapan çiftçiye ulaşması gerektiğini ifade etti.

Toprak verimliliğinin yalnızca kullanılan gübre miktarıyla ölçülemeyeceğini kaydeden Düzgün, üreticilerin yıllara dayanan saha deneyimlerinin bilimsel analizlerle birleştirilmesinin önemine işaret etti. Toprak analiziyle besin maddeleri, organik madde, pH ve tuzluluk durumunun belirlenebildiğini belirten Düzgün, bu veriler doğrultusunda hazırlanan programların gereksiz girdi harcamalarının önlenmesine yardımcı olabileceğini söyledi.

Organomineral gübrelerin de toprağın ve bitkinin ihtiyaçlarına göre değerlendirilmesi gerektiğini ifade eden Düzgün, ürün içeriği ile doğru uygulamanın birlikte ele alınmasının önemini vurguladı.

Kadın çiftçiye destek, üretici gelirini de etkiliyor

Kadın çiftçilerin güçlendirilmesinde finansman, teknik danışmanlık, uygulamalı eğitim ve pazara erişimin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirten Düzgün, üreticilerin yalnızca eğitimlere katılmasının değil, öğrendiklerini kendi arazilerinde uygulayabilmesinin de desteklenmesi gerektiğini söyledi.

Kamu kurumları, üniversiteler, kooperatifler ve özel sektör arasında iş birliğinin artırılması çağrısında bulunan Düzgün, tarımsal eğitimlerin kadın üreticilerin ihtiyaçlarına ve çalışma koşullarına uygun şekilde planlanmasının önemine dikkat çekti.

Gübre sektörünün sorumluluğunun yalnızca ürün üretmek ve satmakla sınırlı olmadığını belirten Düzgün, teknik danışmanlık ve doğru kullanım bilgisinin yaygınlaştırılması gerektiğini ifade etti. Düzgün, kadın çiftçilere yönelik çalışmaların başarısının ulaşılan kişi sayısının yanı sıra üretim maliyetleri, verimlilik ve gelirde sağlanan gelişmelerle de ölçülmesi gerektiğini kaydetti.