Yıl 2018…

Her biri iş-güç sahibi ve meslek sahibi olan 12 kadın, 2018’de iradelerini buluşturup, Döngü adlı bir kadın kooperatifi kuruyor. ‘’Bir’’ kooperatif değil, bir ‘’araştırma- geliştirme kooperatifi’’. Bu Türkiye’de bir ilk.

Hedefleri kısa ve çok saydam:

-Kırsaldaki kadının konumunu güçlendirmek ve kırsalda kalkınmaya katkı sağlamak…

Keten üretimine odaklanmaya karar veriyorlar.

Keten, Anadolu topraklarında yüzyıllardır ekilmiş.

Özellikle  İç Anadolu’da  ketenin yağını  sıkan bezirhaneleri  ve çıkan bezir yağını  biliyor/ tanıyoruz. Ertan Daş Tire’nin Trenleri / Kayıp Zanan, Kayıp Mekân /Kayıp İnsan (Heyamola yayını) adlı çalışmasında, İzmir’in Tire’sinde bu  keten üretiminin nimetlerini anlatır.

O Anadolu toprakları, bugün topu topuna yılda 4 ton keten üretmektedir. Buna karşılık, Fransa,Kanada,Kazakistan, ABD  ve Hindistan’da üretim  yüzbinlerle  ifadesini bulmaktadır.

Kurucu kadınların bir olgu dikkatini çekmiştir: Keten lifi artık bir tekstil girdisi olmaktan çok ötesi bir kompozit malzeme olarak  otomotiv, havacılık ve uzay sektörlerinde kullanılmaktadır. Araç / gereçler hafiflemekte ve yakıt ekonomisine  yepyeni bir boyut kazandırmaktadır. Özgül ağırlığı daha azdır ve bunula  dünyanın 2050 yılı  ‘’karbon nötr’’ hedefiyle çok uyumludur. İnşaat sektöründe ‘’doğal elyaflı beton’’ olarak kullanılmaktadır. Gıda  sanayi bu ürünün nimetini keşfetmiştir.

Bundan sonrası Döngü Ar-Ge Kooperatifi için bir ‘keşif yolculuğu olur. Zaten kooperatifin açılımında ‘’Tarımda Kadim Bilgiler, Yeni Fikirler ‘’ifadesi vardır.

Deneme-Yanılma Yöntemi’nin sanki bir laboratuvar çalışmasını yaparlar.  Karadeniz’de  deneme üretimine gerçekleştirirler, çünkü onlara ‘’keten çok su ister’’ bilgisi verilmiştir, gerçekse bunun tersidir.

Ege topraklarına inilir, Tire’de yerel yönetimin el vermesiyle Kahrat köyünde sözleşmeli üretim yöntemiyle ekime geçilir.

Ekim yapmak yetmez, işin esası tohumdur. Türkiye’de öncü çalışmalarıyla tanıdığımız   Menemen’deki Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü ile birlikte  liflik keten tohumu çalışmasına  geçilir. Bu çalışmadan 2022’de Efe ve Ceren adlı 2 çocuk (tohum) doğar. Tohumlar kote  edilir, Türkiye’nin artık toprağına uygun tohumu vardır.

Sonrasında Kahrat Kadın Kooperatifi kurulur. Köyün muhtarı Mehmet Kutay Kuru  ‘’Hadi Gari’’ adıyla  2025’de bir Su Çalıştayı düzenler. Çalıştay bu yıl 26 Nisan’da tekrarlanacaktır. Ekonomik getiri  unutulmaz, o gün ünlü Kahrat Ekmeği’de tanıtılacaktır.

Döngü Ar-Ge Kooperatifi bu sonuçlardan sonra farkındalık yaratma adına önemli bir belge-çalışma gerçekleştirir, Dünden Bugüne Ketenin Yolculuğu ortaya çıkar.

Şimdi işin  sanayiye tatbiki noktasına gelirler. 12 Öncü Kadın’ın aceleleri yoktur. Tarımın  sabır / emek / zaman isteyen bir iş olduğu  bilincindedirler.

Onlar bize şunu kanıtlarlar.

-Kadınlar yarını olan farklı bir işi, hesap vererek, saydam bir biçimde  ve işi siyasileştirmeden de yapabilir…

Döngü Ar-Ge Kooperatifi kurucularından olan Zeynep Derece ve Sevda Boduroğlu ile buluştuğumda, onlarda özgüvene sahip olmanın  huzuru yaşadıklarını  gözledim, ne mutlu onlara.

Datça Belediyesi yeni yayını Şiirimizin Dilbazı Can Yücel adlı çalışmada Prof.Dr.Güzel Yücel-Gier babasının şiirini ‘’karşı çıkmak’’ olarak tanımlar.

Evet,  ‘’karşı çıkmak’’, sorgulamak  ve  yaşamda yeni patikalar bulmaktır.

12 Öncü Kadın’a bizi bu yeni patikalarla buluşturdukları için yürekten teşekkür ediyorum, sağolsunlar…

 

Yaşar Kemal diyor ki: Yüreğine korkuyu uğratma. Korkan yürek makbul yürek değildir.Sesi çabuk kesilir.