Ticaret Bakanımız Sayın Ömer Bolat'ın TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda yaptığı 2027 yılı bütçe sunumunda paylaştığı verilerden yola çıkarak mal ve hizmet ihracatına sağlanan devlet desteklerini karşılaştırmalı olarak inceledik.

Bu yazıda, desteklerin ihracata oranı, yararlanıcı firma sayıları ve ödeme süreçlerini değerlendirerek özellikle hizmet ihracatı desteklerinin etkinliğine ilişkin tespit ve önerilerimizi paylaşmak istedik.

Türkiye'nin hizmet ihracatı son yıllarda önemli bir büyüme gösteriyor. Özellikle bilişim, yazılım ve dijital hizmetler gibi yüksek katma değerli faaliyetlerin uluslararası pazarlardaki gelişimi, hizmet ihracatını ekonomik büyüme ve dış ticaret politikalarının önemli başlıklarından biri hâline getiriyor.

Bu gelişme, devlet desteklerine ilişkin bazı soruları da beraberinde getiriyor:

Hizmet ihracatının toplam ihracat içindeki ağırlığı, destek bütçelerine ne ölçüde yansıyor? Destekler kaç firmaya ulaşıyor? Büyük ve küçük işletmeler arasında nasıl dağılıyor? Ve en önemlisi, ihracatçılar hak ettikleri desteklere zamanında ulaşabiliyor mu?

Ticaret Bakanı Sayın Ömer Bolat'ın 4 Kasım 2026 tarihinde TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda gerçekleştirdiği 2027 yılı bütçe sunumu, bu soruların değerlendirilmesi açısından önemli veriler içeriyor.

Sunumda, 2027 yılında mal ve hizmet ihracatını desteklemek üzere toplam 65 milyar TL kaynak ayrılmasının öngörüldüğü açıklandı. Ancak bu rakamın mal ve hizmet ihracatı arasındaki dağılımı belirtilmedi.

2026 yılında 12 milyar TL olarak açıklanan hizmet ihracatı destek kaynağı, 2027'de ne kadar olacak?

Bu bilginin açıklanmasının önemli olduğunu düşünüyorum.

Bununla birlikte hizmet ihracatının büyüme hızını, desteklerin sektörlere dağılımını, yararlanıcı sayısını ve ödeme süreçlerini birlikte değerlendirelim.

1. Türkiye'nin Toplam İhracatında Hizmetlerin Yeri

Ticaret Bakanlığının açıkladığı verilere göre Türkiye, 2025 yılında toplam 398,1 milyar dolarlık mal ve hizmet ihracatı gerçekleştirdi.

2025 YILI MAL İHRACATI

 

• İhracat tutarı: 273,2 milyar ABD doları
• Toplam ihracat içindeki payı: %68,6
• 2002 yılı mal ihracatı: 36 milyar ABD doları

2025 YILI HİZMET İHRACATI

 

• İhracat tutarı: 124,9 milyar ABD doları
• Toplam ihracat içindeki payı: %31,4
• 2002 yılı hizmet ihracatı: 14 milyar ABD doları

Hizmet ihracatının toplam ihracat içindeki payı yaklaşık üçte bire ulaşmış durumda.

Üstelik Türkiye, 2025 yılında hizmetler ticaretinde 63 milyar dolarlık fazla elde etti.

Hizmet ihracatının cari işlemler dengesi üzerindeki olumlu katkısı, sektörün yalnızca ihracat gelirleri açısından değil, ekonomik istikrar açısından da taşıdığı önemi gösteriyor.

2. Mal ve Hizmet İhracatına Sağlanan Devlet Destekleri

Bakanın TBMM bütçe sunumunda açıkladığı 2025 gerçekleşmeleri ve 2026 yılı destek verilerini ayrı ayrı inceleyelim.

2025 Yılında Gerçekleşen Destekler

MAL İHRACATI

 

• Destek alan firma: 22.686
• Ödenen toplam destek: 23,5 milyar TL
• Toplam doğrudan ihracat destekleri içindeki payı: %76,1
• Firma başına ortalama destek: 1,04 milyon TL

HİZMET İHRACATI

 

• Destek alan firma: 2.435
• Ödenen toplam destek: 7,4 milyar TL
• Toplam doğrudan ihracat destekleri içindeki payı: %23,9
• Firma başına ortalama destek: 3,04 milyon TL

2025 yılında mal ve hizmet ihracatına sağlanan doğrudan desteklerin toplamı 30,9 milyar TL oldu.

Bu tutarın yaklaşık dörtte biri hizmet ihracatına, dörtte üçü ise mal ihracatına sağlandı.

Burada iki önemli farklılık dikkat çekiyor.

Birincisi, hizmet ihracatının toplam ihracat içindeki payı %31,4 olmasına rağmen doğrudan ihracat desteklerinden aldığı pay %23,9 düzeyinde.

İkincisi, mal ihracatında 22.686 firma desteklerden yararlanırken hizmet ihracatında bu sayı yalnızca 2.435.

Bu rakamlar, hizmet ihracatı desteklerinin daha geniş bir firma kitlesine ulaştırılması konusunun ayrıca değerlendirilmesini gerekli kılıyor.

2026 Yılı Destek Kaynakları ve Kullandırılan Tutarlar

MAL İHRACATI

 

• Açıklanan destek kaynağı: 32,8 milyar TL
• 4 Kasım itibarıyla bildirilen kullandırım: 21,2 milyar TL
• Destek alan firma sayısı: 15.914
• Kullandırılan tutarın açıklanan kaynağa oranı: yaklaşık %64,6
• Firma başına ortalama kullandırım: 1,33 milyon TL

HİZMET İHRACATI

 

• Açıklanan destek kaynağı: 12 milyar TL
• 4 Kasım itibarıyla bildirilen kullandırım: 11 milyar TL
• Destek alan firma sayısı: 2.104
• Kullandırılan tutarın açıklanan kaynağa oranı: yaklaşık %91,7
• Firma başına ortalama kullandırım: 5,23 milyon TL

2026 yılı için açıklanan kaynak, 2025 yılında gerçekleşen destek ödemelerine göre mal ihracatında yaklaşık %39,6, hizmet ihracatında ise %62,2 daha yüksek.

Ancak bu karşılaştırma, farklı nitelikte iki büyüklüğü, yani 2025 yılı gerçekleşen ödemeleri ile 2026 yılı için açıklanan kaynakları karşılaştırmaktadır. Dolayısıyla yıllık gerçekleşme artışı veya enflasyondan arındırılmış bütçe artışı olarak yorumlanmamalıdır.

Kasım ayı başı itibariyle hizmet ihracatı desteklerinde 11 milyar TL olarak açıklanan kullandırım tutarı, 12 milyar TL'lik kaynağın yaklaşık %91,7'sine karşılık geliyor.

Bununla birlikte açıklanan rakamlar, hizmet ihracatı desteklerinde gelecek dönem ödenek ihtiyacının ve bekleyen ödeme yükümlülüklerinin dikkatle planlanmasının önemini ortaya koyuyor.

3. İhracat Büyüklüğüne Göre Ne Kadar Devlet Desteği Sağlanıyor?

Desteklerin ekonomik ağırlığını değerlendirmek için yalnızca toplam tutarlara değil, gerçekleşen ihracata oranlarına da bakmak gerekiyor.

2025 yılı ihracat tutarları ile aynı yıl ödenen destekleri karşılaştırdığımızda şu sonuçlara ulaşıyoruz:

MAL İHRACATI

 

• Gerçekleşen ihracat: 273,2 milyar ABD doları
• Ödenen destek: 23,5 milyar TL
• Destek tutarının toplam ihracata oranı: yaklaşık %0,218
• Her 1.000 dolar ihracata karşılık sağlanan destek: yaklaşık 2,18 dolar

HİZMET İHRACATI

 

• Gerçekleşen ihracat: 124,9 milyar ABD doları
• Ödenen destek: 7,4 milyar TL
• Destek tutarının toplam ihracata oranı: yaklaşık %0,150
• Her 1.000 dolar ihracata karşılık sağlanan destek: yaklaşık 1,50 dolar

Hesaplamada 2025 yılı için yaklaşık 39,43 TL olarak alınan yıllık ortalama dolar kuru kullanılmıştır. Sonuçlar yaklaşık değerlerdir.

Bu hesaplamaya göre 2025 yılında mal ihracatının her 1.000 doları için yaklaşık 2,18 dolar, hizmet ihracatının her 1.000 doları için ise 1,50 dolar devlet desteği sağlanmış.

Başka bir ifadeyle toplam ihracat büyüklüğüne oranlandığında mal ihracatına sağlanan destek, hizmet ihracatına kıyasla yaklaşık %45 daha yüksek.

Elbette mal ve hizmet ihracatının destek mekanizmaları, desteklenebilir harcamaları ve sektör yapıları birbirinden farklıdır. Bu nedenle iki alanda aynı düzeyde destek sağlanması gerektiği sonucuna doğrudan ulaşılamaz.

Ancak bu fark, hizmet ihracatının büyüyen ekonomik ağırlığının destek bütçelerine ne ölçüde yansıtıldığının değerlendirilmesi gerektiğini gösteriyor.

4. Hizmet İhracatı Destekleri Yeterince Tabana Yayılıyor mu?

Kanaatimizce üzerinde durulması gereken en önemli konulardan biri, desteklerden yararlanan firma sayısı.

2025 yılında mal ihracatında 22.686 firma devlet desteklerinden yararlanırken, hizmet ihracatında bu sayı yalnızca 2.435 oldu.

Hizmet ihracatında destek alan firma sayısı, mal ihracatındaki yararlanıcı sayısının yaklaşık %10,7'sine karşılık geliyor.

Üstelik hizmet ihracatında firma başına ortalama destek 3,04 milyon TL iken mal ihracatında bu tutar yaklaşık 1,04 milyon TL.

Dolayısıyla hizmet ihracatında daha az sayıda firma, firma başına ortalama olarak daha yüksek tutarda destek alıyor.

Burada iki ayrı konuyu birbirinden ayırmamız gerekiyor.

Desteklerin erişim alanı: Desteklerden yararlanan firma sayısının, destek almaya uygun toplam firma kitlesi içindeki payı.

Desteklerin yoğunlaşması: Toplam destek bütçesinin ne kadarının belirli firmalar, firma ölçekleri veya sektörlerde toplandığı.

Açıklanan rakamlar hizmet ihracatında mal ihracatına kıyasla daha az sayıda destek yararlanıcısı olduğunu gösteriyor. Ancak desteklerin yalnızca birkaç büyük şirkette yoğunlaştığını kesin olarak söyleyebilmek için firma ölçeğine göre destek dağılımını bilmemiz gerekiyor.

Özellikle destek alan firmaların toplam hizmet ihracatının ne kadarını gerçekleştirdiğinin açıklanması önem taşıyor.

Örneğin, 2.435 destek yararlanıcısının hizmet ihracatımızın %30'unu mu, %60'ını mı, yoksa %80'ini mi gerçekleştirdiğini bugün açıklanan verilerden bilmiyoruz.

Bu bilgi, desteklerin mevcut büyük ihracatçıları mı ağırlıklı olarak güçlendirdiğini, yoksa yeni ihracatçıların uluslararası pazarlara girişini ne ölçüde desteklediğini değerlendirmeye yardımcı olacaktır.

5. TÜİK Verileri Ne Söylüyor? Hizmet İhracatında Büyük İşletmelerin Ağırlığı

TÜİK'in 16 Nisan 2026 tarihinde yayımladığı 2024 yılına ilişkin Girişim Özelliklerine Göre Uluslararası Hizmet Ticareti İstatistikleri, hizmet ihracatının firma ölçekleri arasındaki dağılımına ışık tutuyor.

MİKRO İŞLETMELER (1–9 ÇALIŞAN)

 

• Hizmet ihracatı yapan girişimler içindeki payı: %74,3
• Gerçekleştirilen hizmet ihracatındaki payı: %8,7

KÜÇÜK İŞLETMELER (10–49 ÇALIŞAN)

 

• Gerçekleştirilen hizmet ihracatındaki payı: %12,3

ORTA ÖLÇEKLİ İŞLETMELER (50–249 ÇALIŞAN)

 

• Gerçekleştirilen hizmet ihracatındaki payı: %16,4

BÜYÜK İŞLETMELER (250 VE ÜZERİ ÇALIŞAN)

 

• Hizmet ihracatı yapan girişimler içindeki payı: %1,9
• Gerçekleştirilen hizmet ihracatındaki payı: %62,3

Kaynak: TÜİK, Girişim Özelliklerine Göre Uluslararası Hizmet Ticareti İstatistikleri, 2024. Veriler ilgili girişim istatistiklerinin kapsamındadır; seyahat hizmetleri bu dağılıma dahil değildir.

Bu tablo oldukça çarpıcı.

Hizmet ihracatı yapan girişimlerin yaklaşık dörtte üçünü mikro ölçekli işletmeler oluştururken, bu işletmelerin toplam ihracattan aldığı pay yalnızca %8,7.

Buna karşılık girişimlerin yalnızca %1,9'unu oluşturan büyük işletmeler, ihracatın %62,3'ünü gerçekleştiriyor.

Başka bir ifadeyle hizmet ihracatının kendisi büyük ölçekli işletmelerde yoğunlaşıyor.

Ancak kritik soru şu:

Devlet destekleri bu yoğunlaşmayı azaltmaya mı, yoksa mevcut ihracat yapısını güçlendirmeye mi daha fazla katkı sağlıyor?

Destek alan firmaların ölçeklerine göre dağılımı bilinmediği için bugün bu soruya kesin bir yanıt veremiyoruz.

Kamu desteklerinin yalnızca mevcut büyük ihracatçıları güçlendirmek için değil, mikro ve küçük işletmelerin ihracata başlaması ve ihracat kapasitelerini geliştirmesi için de etkili araçlar olması gerektiğini düşünüyoruz.

Desteklerin tabana yayılması, başarılı büyük şirketlerin daha az desteklenmesi anlamına gelmiyor.

Amaç, desteklerden yararlanan firma kitlesini genişletmek ve ihracat potansiyeli bulunan daha fazla şirketi sisteme kazandırmak olmalı.

6. Bilişim Sektöründeki Büyüme Neden Özellikle Önemli?

Bilişim sektörünün hizmet ihracatı içindeki gelişimi de bu tartışmanın önemli bir parçası.

Ticaret Bakanlığının açıkladığı verilere göre telekomünikasyon, bilgisayar ve bilgi hizmetleri ihracatı şu şekilde gerçekleşti:

2024 yılında: 5,37 milyar ABD doları

2025 yılında: 6,72 milyar ABD doları

Yıllık büyüme: Yaklaşık %25,3

Toplam hizmet ihracatının aynı dönemde %6,5 büyüdüğü dikkate alındığında, bilişim ve bilgi hizmetlerinin çok daha yüksek bir büyüme hızı yakaladığı görülüyor.

Üstelik bilişim sektörünün yapısı geleneksel hizmet sektörlerinden farklı özellikler taşıyor.

Küçük ekiplerle geliştirilen yazılımlar, mobil uygulamalar, oyunlar ve dijital ürünler dünyanın birçok ülkesine satılabiliyor.

Ancak uluslararası pazarlara açılmak için dijital reklam, kullanıcı edinimi, platform komisyonları, pazarlama, etkinlikler ve nitelikli insan kaynağı gibi önemli maliyetlere katlanmak gerekiyor.

Devlet destekleri bu maliyetlerin bir bölümünü karşılayarak firmaların uluslararası rekabet gücünü artırmayı amaçlıyor.

Bu nedenle bilişim sektöründe yalnızca kullanılan toplam destek tutarını değil, kaç farklı firmanın sisteme dahil edildiğini ve desteklerin ihracata etkisini de izlemek gerekiyor.

7. Ödeme Süreleri: Destek Bütçesi Kadar Önemli Bir Diğer Konu

Desteklerin etkisini belirleyen unsurlardan biri de ödeme zamanlaması.

BİLDEM olarak yürüttüğümüz danışmanlık faaliyetlerinde, 2026 yılında bazı hizmet ihracatçılarının dosyalarının iki ila üç ay boyunca "ödenek bekliyor" aşamasında kaldığı durumlarla karşılaşıyoruz.

Başvurudan ödemenin gerçekleşmesine kadar geçen sürenin bir yılı aştığı örnekler de bulunuyor.

Özellikle harcaması incelenmiş, destek tutarı belirlenmiş ancak ödeme aşamasında bekleyen dosyalar, firmaların nakit akışı ve gelecek dönem faaliyet planlamaları açısından sorun yaratabiliyor.

Mal ihracatı desteklerinde ödeme süreçlerinin hizmet ihracatına kıyasla daha hızlı ilerlediğine ilişkin saha gözlemlerimiz de bulunuyor.

Bununla birlikte mal ve hizmet ihracatı desteklerinin ortalama ödeme sürelerini karşılaştıran, aynı yöntemle hazırlanmış güncel ve kapsamlı bir resmî istatistiğe sahip değiliz.

Bu nedenle söz konusu farklılığı kesinleşmiş bir ülke geneli sonuç olarak değil, ayrıca incelenmesi gereken bir uygulama sorunu olarak değerlendiriyoruz.

Hizmet ihracatında birçok firma önce harcamasını gerçekleştiriyor, ardından destek başvurusunda bulunuyor.

Özellikle reklam ve platform giderlerinde bu durum ciddi bir finansman yükü oluşturabiliyor.

Destek ödemesinin bu denli uzun sürmesi, firmanın bir sonraki kampanyasını, yeni pazara girişini veya yeni personel istihdamını ertelemesine yol açabiliyor.

Elbette ödeme sürelerinin uzaması yalnızca ödenek yetersizliğinden kaynaklanmayabilir. İnceleme süreçleri, belge eksiklikleri ve idari işlemler de gecikmeye neden olabilir.

Ancak ödeme aşamasına gelmiş dosyaların ödenek beklemesi, bütçe planlamasıyla doğrudan ilişkili olarak ele alınması gereken bir husustur.

Bu nedenle hizmet ihracatı desteklerinin değerlendirilmesinde aşağıdaki göstergelerin de yayımlanmasının yararlı olacağını düşünüyoruz:

 

• Başvurudan ödeme aşamasına kadar geçen ortalama süre
• İncelemesi tamamlanan dosyaların ödeme için bekleme süresi
• Ödenek yetersizliği nedeniyle bekleyen toplam tutar
• Yıl sonunda bir sonraki bütçe dönemine devreden ödeme yükümlülükleri

Destek sisteminin başarısı yalnızca ne kadar kaynak ayrıldığıyla değil, bu kaynağın firmalara ne kadar öngörülebilir bir sürede ulaştığıyla da ölçülmeli.

8. 2027 Bütçesi: Hizmet İhracatına Ne Kadar Kaynak Ayrılacak?

Ticaret Bakanı Ömer Bolat'ın TBMM'de açıkladığı üzere, 2027 yılında mal ve hizmet ihracatı desteklerine toplam 65 milyar TL kaynak ayrılması öngörülüyor.

2026 yılı için açıklanan mal ve hizmet ihracatı destek kaynaklarının toplamı yaklaşık 44,8 milyar TL.

Böylece 2027 için öngörülen toplam kaynak, 2026'ya göre yaklaşık %45,1 nominal artış gösteriyor.

Bu artış önemli olmakla birlikte, 2027 yılında söz konusu toplam kaynağın ne kadarının doğrudan hizmet ihracatına ayrılacağı henüz açıklanmış değil.

Hizmet ihracatında ödeme bekleyen başvuruların bulunması, 2027 yılı planlamasında iki hususun birlikte değerlendirilmesini gerekli kılıyor.

Birincisi: Önceki dönemlerden devreden ve ödemesi beklenen hak edişlerin karşılanması.

İkincisi: Yeni başvuruların ve giderek büyüyen hizmet ihracatı sektörünün destek ihtiyacının karşılanması.

Bütçenin nominal olarak artması tek başına yeterli olmayabilir. Destek taleplerindeki artış, fiyat değişimleri ve devreden yükümlülükler de dikkate alınmalıdır.

9. Destek Sisteminin Geliştirilmesine Yönelik Önerilerimiz

BİLDEM olarak hizmet ihracatı desteklerinin etkisinin artırılması için beş konunun üzerinde durulması gerektiğini düşünüyoruz.

1. Desteklerden yararlanan firma sayısı artırılmalı.

Özellikle mikro ve küçük ölçekli hizmet ihracatçılarının destek sistemine erişimi kolaylaştırılmalı; bilgilendirme ve uygulama kapasitesi güçlendirilmeli.

2. Sektörel yararlanıcı istatistikleri yayımlanmalı.

Bilişim başta olmak üzere her hizmet sektöründe kaç firmanın hangi tutarda destek aldığı kamuoyuyla paylaşılmalı.

3. Desteklerin firma ölçeğine göre dağılımı açıklanmalı.

Mikro, küçük, orta ve büyük işletmelerin hem yararlanıcı sayısındaki hem toplam destek tutarındaki payı izlenebilmeli.

4. Ödeme süreçlerinin performansı ölçülmeli.

Mal ve hizmet ihracatı desteklerinde inceleme, onay ve ödeme aşamalarının ortalama süreleri ayrı ayrı yayımlanmalı. Böylece gecikmelerin nedenleri daha somut biçimde belirlenebilmeli.

5. 2027 bütçesi geçmiş yükümlülükler ve yeni talepler birlikte değerlendirilerek planlanmalı.

Özellikle ödeme aşamasında bekleyen dosyalar için öngörülebilir bir takvim oluşturulmalı.

Sonuç: Daha Fazla Destek Kadar, Daha Fazla Yararlanıcı ve Zamanında Ödeme

Türkiye'nin hizmet ihracatında ulaştığı büyüklük önemli bir başarı.

Devlet desteklerinin de bu büyümeye katkı sağlaması ve artan ihracat hedefleri doğrultusunda geliştirilmesi gerekiyor.

Ancak destek politikalarının başarısını yalnızca toplam bütçe büyüklüğü ve ödenen destek tutarı üzerinden değerlendirmek yeterli değil.

2025 yılında hizmet ihracatında desteklerden yararlanan firma sayısının 2.435 ile sınırlı kalması, firma başına ortalama ödemenin mal ihracatındakinin yaklaşık üç katına ulaşması ve hizmet ihracatının büyük ölçekli girişimlerde yoğunlaşması, daha ayrıntılı bir etki analizine duyulan ihtiyacı ortaya koyuyor.

Bu nedenle 2027 yılı bütçe görüşmeleri, hizmet ihracatı desteklerinin yalnızca mali büyüklüğünü değil, erişimini ve ödeme performansını da tartışmak için önemli bir fırsat.

BİLDEM olarak üç sorunun yanıtını özellikle önemsiyoruz:

1. 2027 yılında hizmet ihracatı desteklerine ne kadar kaynak ayrılacak?

2. Desteklerden yararlanan firmalar toplam hizmet ihracatının yüzde kaçını gerçekleştiriyor ve bu destekler firma ölçeklerine göre nasıl dağılıyor?

3. İncelemesi tamamlanmış ancak ödeneği beklenen desteklerin tutarı ve ortalama ödeme süresi ne kadar?

Bu soruların yanıtlarının kamuoyuyla paylaşılması, daha etkin, daha öngörülebilir ve daha geniş bir ihracatçı kitlesine ulaşan destek mekanizmalarının geliştirilmesine katkı sağlayacaktır.

Çünkü önemli olan yalnızca destek bütçesinin büyümesi değil, bu desteğin daha fazla ihracatçıya, ihtiyaç duyduğu zamanda ulaşmasıdır.

---

Kaynaklar ve Hesaplama Notları

1. TBMM – Ticaret Bakanlığının 2027 Yılı Bütçe Sunumu, 4 Kasım 2026

https://tbmm.gov.tr/Haber/Detay?Id=0b5a60fd-baeb-4104-a4d4-01a1a61c40a1

2. TÜİK – Girişim Özelliklerine Göre Uluslararası Hizmet Ticareti İstatistikleri, 2024

https://veriportali.tuik.gov.tr/tr/press/58304

3. Ticaret Bakanlığı – Hizmet Ticareti İstatistikleri

https://ticaret.gov.tr/hizmet-ticareti/hizmet-ticaret-istatistikleri

4. TÜİK – Uluslararası Hizmet Ticareti İstatistikleri, 2025

https://veriportali.tuik.gov.tr/Bulten/Index?dil=1&p=Uluslararasi-Hizmet-Ticareti-Istatistikleri-2025-58079

5. TOBB – 2025 Ekonomik Raporu, TCMB Kaynaklı Ortalama Döviz Kurları

https://tobb.org.tr/Documents/yayinlar/2026/82ER.pdf

Hesaplama yöntemi: İhracat tutarları aynı yılın yıllık ortalama dolar kuru üzerinden TL'ye çevrilerek doğrudan destek ödemelerine oranlanmıştır. Firma başına ortalama destek, toplam destek tutarının bildirilen yararlanıcı sayısına bölünmesiyle hesaplanmıştır.

Bu oranlar mevzuattaki destek oranları veya tek tek firmaların ihracatları üzerinden hesaplanan oranlar değildir. 2026 verileri 4 Kasım tarihli açıklamaya dayanmaktadır.

Ödeme sürelerine ilişkin değerlendirmeler BİLDEM'in saha gözlemleridir; ülke geneli istatistik olarak sunulmamıştır.