AİHM, Immobiliare Bergamella Seconda di Carlo Mariani & C. S.a.s. and Others/Italy kararında, kamulaştırma bedelinin yeterliliğini Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne Ek 1 No’lu Protokol’ün 1. maddesi kapsamında değerlendirdi ve mülkiyet hakkının ihlal edildiğine hükmetti.

Kararın Etkisi Kamulaştırmayla Sınırlı Değil

Karar doğrudan kamulaştırma bedeline ilişkin olsa da ortaya konulan hukuki yaklaşımın farklı kamu ödemeleri açısından da tartışma yaratabileceği değerlendiriliyor. Devletin vergi iadesi, kamulaştırma bedeli, tazminat veya başka bir hukuki nedenle ödeme yükümlülüğü doğduğunda, ödemenin gecikmesi alacağın reel değerinin düşmesine yol açabiliyor. Özellikle Türkiye’de uzun süredir devam eden yüksek enflasyon, kamu tarafından yapılacak ödemelerde gecikme nedeniyle ortaya çıkan değer kaybını daha önemli bir hukuki ve ekonomik mesele haline getiriyor.

Vergi İadeleri De Gündemde

AİHM kararının, kamulaştırma dışında devletin vatandaşlara veya şirketlere yapması gereken diğer ödemelerde yaşanan gecikmeler ve bu gecikmelerin oluşturduğu enflasyon kaynaklı kayıplar açısından da yeni bir tartışma başlatabileceği belirtiliyor. Konuyu Prof. Dr. Funda Başaran Yavaşlar, Dünya gazetesindeki yazısında değerlendirirken, AİHM kararının Türkiye açısından özellikle kamu borçlarının geç ödenmesi ve vergi iadelerinde yaşanan reel değer kayıpları bakımından önem taşıdığına dikkat çekiyor.