Ordu Üniversitesi Tıp Fakültesi İktisadi Kalkınma ve Sosyal Araştırmalar Enstitüsü tarafından düzenlenen “1. Uluslararası Ordu Modern Bilimsel Araştırmalar Kongresi”, bilimsel bilgi paylaşımını teşvik etmek ve farklı disiplinlerden akademisyenlerle araştırmacıları bir araya getirmek amacıyla gerçekleştirildi. Kongrede; güncel çalışmalar, yenilikçi yaklaşımlar ve bölgesel kalkınmaya katkı sunacak kritik konular ele alındı. Bu önemli buluşmada söz alan isimlerden biri de OYAK Grup bünyesinde faaliyet gösteren Sagra Fabrikası Dış İlişkiler Uzmanı Tahsin Çol oldu.

“BU TOPRAĞIN EMEĞİ FINDIĞI MARKAYA DÖNÜŞTÜRÜYORUZ”

İlk ve orta öğrenimini Ordu’da tamamlayan, ardından Eskişehir Anadolu Üniversitesi Adalet ve Eğitim Fakültesi lisans eğitimlerini bitiren Tahsin Çol, eğitiminin ardından Almanya, Portekiz ve Yunanistan’da devlet izni kapsamında yürütülen sosyal projelerde görev aldı. Uluslararası deneyimlerini memleketi Ordu’ya taşıyan Çol, şu an OYAK Sagra Fabrikası’nda dış ilişkiler uzmanı olarak çalışıyor.

Kongrede yaptığı konuşmaya, organizasyona katkı sunanlara teşekkür ederek başlayan Çol, “Gıdanın geleceği, sağlık ve sürdürülebilirlik arasında yeni bir denge kurmamızı zorunlu kılıyor” diyerek sözlerine şöyle devam etti: “Sagra olarak misyonumuz; dünyayı mükemmel çikolata ile buluşturmak. Tüketicilerimize, Sagra çikolatasının değişmez tadı ve kalitesiyle yaşattığımız eşsiz lezzet deneyimlerini dünyanın her yerinde yaşatma özgürlüğü sunmak için çalışıyoruz.”

KÜRESEL GIDA KRİZİ BÜYÜYOR: 318 MİLYON İNSAN AÇLIK RİSK ALTINDA

Çol, sunumunda küresel gıda durumuna dair çarpıcı veriler paylaştı. 2050 yılında 10 milyara ulaşması beklenen dünya nüfusuyla birlikte gıda talebinin yüzde 50 artacağını belirten Çol, şu an yaklaşık 318 milyon insanın “akut gıda güvensizliği” (yüksek riskli açlık) yaşadığını söyledi. Çol, özellikle Sudan ve Orta Doğu gibi bölgelerde savaşların gıda krizini daha da derinleştirdiğine vurgu yaptı.

HER GÜN 1 MİLYAR ÖĞÜN ÇÖPE GİDİYOR

Gıda israfının boyutlarına da değinen Çol, 2025 yılı itibarıyla küresel ölçekte üretilen gıdanın yaklaşık üçte birinin (1,3 ila 2,5 milyar ton) her yıl kaybolduğunu veya israf edildiğini açıkladı. Çol, bu israfın yüzde 60’ının hanelerde gerçekleştiğini ve bunun her gün dünyada en az 1 milyar öğünün çöpe gitmesi anlamına geldiğini söyledi. İklim değişikliği, bölgesel çatışmalar ve üretim maliyetlerindeki artışların gıda enflasyonunu tetiklediğini belirten Çol, sürdürülebilir tarım uygulamalarının ve gıda sistemlerinin dönüştürülmesinin temel çözüm olduğunu vurguladı.

TÜRKİYE’DE YILDA 23 MİLYON TON GIDA ÇÖPE GİDİYOR

Türkiye özelinde ise durumun hiç de iç açıcı olmadığını ifade eden Çol, şu bilgileri paylaştı: Yıllık israf miktarı: Yaklaşık 23-26 milyon ton gıda çöpe gidiyor. Ekonomik kayıp: İsraf edilen gıdanın yıllık maliyeti yaklaşık 43,3 milyar dolar. Kişi başı israf: Yılda 102 kilogram. Ürün bazlı kayıplar: Üretilen meyve ve sebzelerin %42’si tüketiciye ulaşmadan veya hanelerde israf ediliyor.

SAGRA’NIN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK ODAKLARI: SIFIR ATIK, TEMİZ İÇERİK, İLERİ DÖNÜŞÜM

Çol, Sagra olarak sürdürülebilirliği yalnızca bir çevre politikası değil, aynı zamanda bir iş modeli olarak benimsediklerini söyledi. Şirketin sürdürülebilirlik odaklarını şöyle sıraladı: Firelerin azaltılması (hammadde, ambalaj, yan ürün) Sürdürülebilir tarım (özellikle fındık) Atıkların değerlendirilmesi (Upcycling – İleri Dönüşüm) Enerji ve doğal kaynak kullanımı ile karbon salınımının azaltılması Clean Label (Temiz İçerik / Sağlıklı Gıda) anlayışı

“Atık = maliyet değil, hammaddedir” diyen Çol, bu felsefeyle fındıktan ve atıklarından katma değerli ürünler geliştirdiklerini, bu kapsamda üniversite ve TÜBİTAK’la iş birlikleri yürüttüklerini aktardı.

GERİ DÖNÜŞÜM VE İLERİ DÖNÜŞÜM: FINDIK KABUĞUNDAN AKTİF KARBONA

Çol, geri dönüşüm (recycling) ile ileri dönüşüm (upcycling) arasındaki farkı da net bir şekilde açıkladı: Geri Dönüşüm: Atığın yeniden işlenerek genellikle daha düşük değerli bir ürüne dönüştürülmesi (örneğin üretim firelerinden hayvan yemi, ambalaj atıklarından geri kazanım). İleri Dönüşüm (Upcycling): Yan ürünün daha yüksek değerli bir ürüne dönüştürülmesi.

Sagra’nın bu alandaki en çarpıcı projeleri arasında fındık kabuğu, zarı ve iç kabuktan elde edilen katma değerli çıktılar yer alıyor: Biyokütle, aktif karbon, kompost gübre ve faydalı özütlerin ayrıştırılması. Bu sayede hem çevresel etki azalıyor hem de yeni ekonomik değerler oluşturuluyor.

Fındığın sağlığa faydalarına da değinen Çol, kalp sağlığı (LDL kolesterolü düşürme), antioksidan kaynağı (E vitamini ve fenolik bileşikler sayesinde bağışıklık desteği) ve kemik sağlığı ile enerji metabolizmasına katkılarını sıraladı.

Çol, Sagra’da palm yağı kullanılmadığını, katkı maddesi bulunmadığını, ürünlerin glütensiz ve vegan olduğunu da özellikle vurguladı.

“FINDIK YERLİ GÜCÜN, MİLLİ İRADENİN TA KENDİSİDİR”

Konuşmasının en duygusal ve vurgulu bölümünde Tahsin Çol, memleketi Ordu’nun simgesi fındık üzerinden güçlü bir millî ekonomi ve üretim çağrısı yaptı: “Fındık bu toprağın emeğidir. Biz o emeği yerli üretimin gücüyle markaya dönüştürüyoruz. Bu topraklarda yetişen fındık sadece bir ürün değil, yerli gücün, millî iradenin ta kendisidir. İşte tam da bu yüzden bu toprakların en değerli hazinesi olan fındığa, üreticimize ve kendi emeğimize sahip çıkmak zorundayız. Çünkü biliyoruz ki güçlü bir gelecek ancak güçlü bir üretimle mümkündür.”

Çol, sözlerini Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün şu sözüyle taçlandırdı: “Millî ekonominin temeli tarımdır.” Ve ekledi: “Bu bilinçle hareket ettiğimiz sürece, sadece bugünü değil, yarını da inşa ederiz. Bugün attığımız her sürdürülebilir adım, yarının daha sağlıklı ve daha yaşanabilir dünyasını besleyecektir.”

GELECEĞİN GIDASI, AKILLI İÇERİK VE FONKSİYONEL TASARIMDIR

Tahsin Çol, kongrede yaptığı kapsamlı sunumu şu çarpıcı tespitle tamamladı: “Gıdanın geleceği, sadece tüketim değil; daha akıllı içerik ve fonksiyonel tasarımdır.” Sagra’nın bu vizyonla hareket ettiğini, temiz içerik, az işlenmiş ürün, şeffaf etiket ve düşük çevresel etki prensiplerini her geçen gün daha da ileri taşıdığını belirten Çol, dinleyicilere teşekkür ederek sözlerini tamamladı.

100 GRAM FINDIKTA NELER VAR?

Tahsin Çol, Sagra’nın ana hammaddesi olan fındığın besin değerlerini de paylaştı. 100 gram fındık yaklaşık olarak şunları içeriyor:

Besin Öğesi
Miktar
Yağ
60-65 gr (çoğunluğu sağlıklı yağlar)
Protein
14-15 gr
Karbonhidrat
16-17 gr
Diyet Lifi
9-10 gr
E Vitamini
Çok yüksek (günlük ihtiyacın fazlası)
Mineraller
Magnezyum, Potasyum, Kalsiyum, Demir, Çinko