Enflasyon, döviz kuru ve hizmet sektöründeki değişimlerin ekonomik büyüklüğü olduğundan yüksek gösterebileceğini belirten Eğilmez, dünya ekonomisinin gerçek büyüklüğünün 90 trilyon dolar civarında olabileceğini öne sürdü. İktisatçı Mahfi Eğilmez, CNBC-e’de yayımlanan Sesli Ekonomi programında küresel ekonominin büyüklüğüne ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Dünya gayrisafi yurt içi hasılasının (GSYH) 2000 yılında 35 trilyon dolar seviyesindeyken 2026’da 126 trilyon dolara yükseldiğini belirten Eğilmez, bu artışın ne kadarının gerçek ekonomik büyümeyi yansıttığının sorgulanması gerektiğini söyledi.

“Gerçek rakam 126 trilyon dolar değil”

Dünya ekonomisinin yaklaşık çeyrek yüzyılda 3,5 kat büyümüş görünmesine dikkat çeken Eğilmez, hesaplamalarda fiyat artışları ve döviz kuru hareketlerinin etkisinin ayrıştırılması gerektiğini vurguladı. Türkiye’deki yüksek enflasyon ve döviz kurunun ekonomik büyüklüğün dolar cinsinden görünümünü etkileyebildiğini belirten Eğilmez, mevcut rakamların dünya ekonomisinin gerçek büyümesini tam olarak yansıtmayabileceğini ifade etti. Eğilmez, kendi tahminini ise şu sözlerle açıkladı: “Gerçek 126 trilyon değil, benim tahminim daha aşağıda bir yerde.”

Dünya ekonomisi 90 trilyon dolar olabilir

Fiyat hareketleri ve hizmet sektöründeki değişimlerin etkisi dikkate alındığında dünya ekonomisinin büyüklüğünün 90 trilyon dolar civarında olabileceğini savunan Eğilmez, bu durumda ekonomik büyümenin 3,5 kat yerine yaklaşık 1,5 kat seviyesinde değerlendirilebileceğini dile getirdi. Eğilmez’in 90 trilyon dolarlık tahmini, resmî bir veri değil, ekonomik büyüklüklerin hesaplanmasına ilişkin kişisel değerlendirmesi olarak öne çıktı.

“Hizmet sektörü şişti”

GSYH hesaplamalarında hizmet sektörünün genişlemesinin de etkili olduğunu belirten Eğilmez, geçmişte hane içinde ücretsiz gerçekleştirilen bazı işlerin bugün ücretli hizmetlere dönüşerek ekonomik faaliyet kapsamında ölçüldüğünü anlattı. Ev temizliği ve kurye hizmetlerini örnek gösteren Eğilmez, bu tür faaliyetlerin ekonomik hesaplamalara dahil edilmesinin zaman içindeki büyüme karşılaştırmalarını etkileyebileceğini söyledi.

GSYH hesaplamaları yeniden ele alınmalı

Ekonomik büyüklüklerin geçmiş yıllarla daha sağlıklı karşılaştırılabilmesi için hesaplama yöntemlerinin gözden geçirilmesi gerektiğini savunan Eğilmez, uluslararası kuruluşların bu konuda çalışma yapmasının önemine işaret etti. Eğilmez ayrıca, yüksek enflasyon ve baskılanan döviz kurunun gelişmekte olan ülkeleri gelişmiş ekonomilere rakamsal olarak daha yakın gösterebileceğini belirtti. Ekonomik büyüklüklerin yalnızca nominal rakamlarla değerlendirilmesinin yanıltıcı sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.