27 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelikle Türkiye’nin ulusal karbon piyasasının hukuki altyapısı oluşturuldu. Sistem, Avrupa Birliği’nin Emisyon Ticaret Sistemi ile uyumlu şekilde izleme, raporlama, doğrulama ve karbon ticareti mekanizmalarını kapsıyor.

50 Bin Tonun Üzerindeki Tesisler Kapsamda

Yıllık 50 bin tonun üzerinde karbon eşdeğeri emisyon üreten büyük sanayi tesisleri ETS kapsamında yer alacak. 50 bin-500 bin ton arasındaki tesisler Kategori B, 500 bin tonun üzerindeki tesisler ise Kategori C olarak değerlendirilecek.

Kapsama giren tesislerin faaliyetlerini sürdürebilmesi için Sera Gazı Emisyon İzni alması gerekecek. İzinler 5 yıl geçerli olacak ve yenileme başvuruları sürenin dolmasından 6 ay önce yapılacak.

Cezalar Milyonlarca Liraya Ulaşacak

Yeni sistemle yükümlülüklerini yerine getirmeyen tesislere yüksek idari para cezaları uygulanacak. Doğrulanmış emisyon raporunu zamanında sunmayan Kategori B tesislerine 2,51 milyon TL ile 5,01 milyon TL, Kategori C tesislerine ise 8,78 milyon TL ile 12,54 milyon TL arasında ceza kesilebilecek.

Emisyon izni olmadan üretime devam eden ve yıllık emisyonu 5 milyon tonun üzerinde bulunan tesislerde ceza 12,549 milyon TL’ye kadar çıkabilecek.

Karbon Maliyeti Aynı Zamanda Fırsat Olabilir

Sistem kapsamında ücretsiz tahsisatların belirlenmesinde kıyas (benchmark) yöntemi kullanılacak. Böylece daha verimli ve düşük karbonlu üretim yapan tesislerin avantaj sağlaması hedefleniyor.

Piyasanın işletilmesinde ise EPİAŞ görev alacak. Aşırı fiyat dalgalanmalarını önlemek amacıyla piyasa istikrar rezervleri, bankalama ve ödünç alma gibi mekanizmalar da uygulanacak.

Türkiye’nin AB’nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması nedeniyle karşılaşabileceği karbon maliyetinin yıllık 4,5 milyar euroya ulaşabileceği belirtilirken, uzmanlara göre temiz enerji ve teknolojik dönüşüm yatırımları bu maliyeti yeni bir büyüme fırsatına çevirebilir.

Sistem Kademeli Başlayacak

TR ETS, sanayinin uyum sağlayabilmesi amacıyla pilot dönemle başlayacak. İşletmelere ayrıca 3 yıllık bir geçiş süreci tanınacak ve bu süre gerektiğinde 2 yıl daha uzatılabilecek.

Yeni sistemle birlikte Türkiye’de sanayi açısından artık yalnızca ne kadar üretildiği değil, ne kadar karbon salınarak üretildiği de maliyet ve rekabet açısından belirleyici olacak.