Orta Doğu'da patlak veren savaş küresel piyasaları alt üst ederken ekonomist Prof. Dr Ali Hakan Kara, son gelişmelerin Türkiye'ye etkilerini değerlendirdi.

Prof. Dr. Kara, sosyal medya hesabından yaptığı "Son gelişmeler Türkiye ekonomisini nasıl etkileyecek?" başlıklı paylaşımında yüksek enerji ithalatı, enflasyon ve artan cari açığın ekonomiyi baskı altında bıraktığına dikkat çekti. Savaşın kısa sürmesi ve petrol fiyatlarının düşmesi halinde durumun ufak hasarla atlatılabileceğini, çatışmaların uzun sürmesi halinde ise büyümede yavaşlama ve döviz kurunda kontrollü düzeltme ihtimalinin gündeme geleceğini belirtti.

Türkiye’nin güvenli ülke algısını güçlendirecek güçlü tarafları

"Önce güçlü taraflarımızdan başlayalım" diyen Prof. Dr. Ali Hakan Kara, Türkiye’nin kamu ve özel sektör borçluluğunun düşük, bütçe açığının ise yüzde 3’ün altında olduğunu hatırlatarak bunun büyümedeki sert yavaşlamaları yumuşatabilecek bir manevra alanı sağladığına dikakt çekti.

Bankacılık sisteminin güçlü ve temkinli yönetildiğini, şirketler kesiminin esnek ve çevik olduğunu ifade edenn Prof. Dr. Kara, Merkez Bankası'nın altın fiyatlarındaki artışın desteğiyle rezervlerini güçlendirdiğini vurguladı. Faizlerin de (basit yüzde 40) orta şiddette şoklara karşı TL'yi koruduğunu belirtti. Ayrıca, yabancı yatırımcı swap pozisyonunun da Rahip Brunson krizi dönemine göre düşük seviyelerde bulunduğunu ifade ederek, son gelişmelerin Türkiye’nin jeostratejik konumunu ve güvenli ülke algısını güçlendirebileceğine dikkat çekti.

"Enflasyonun düşeceğine olan güven iyice azalacak"

Prof. Dr. Kara, Türkiye'nin zayıf taraflarını ise şöyle sıraladı:

"Enerjide ithal bağımlılığımız son 10 senede düşse de halen yüzde 65-70 düzeylerinde. Petrolle ilişkili (gübre gibi) birçok farklı hammaddede ithalat bağımlılığımız yüksek. Enflasyonumuz yüksek. Bu şoka tam da enflasyonla mücadelede kritik eşiğe geldiğimizde dönemde yakalandık. Petrol fiyatları 3 ay boyunca yüksek seviyelerde kalırsa enflasyonun düşeceğine olan güven iyice azalacak.

Enflasyonla mücadelede hızlı davranılmamasına dair getirdiğimiz eleştirilerin yersiz olmadığını bu şok net bir şekilde gösterdi. Savaş tam da cari açığımızın arttığı bir dönemde geldi. Son gelişmeler olmasaydı zaten dış açık 35 milyar dolarlara gidiyordu, bu şok kalıcı olursa 50 milyar doları aşan bir açıkla karşı karşıya kalacağız.

Sermaye girişlerinin yavaşlaması ve artan dolarizasyon eğilimi nedeniyle, bunu finanse etmek için ya merkez bankası rezervini kullanacağız ya da ekonomide bir süre belirgin yavaşlamaya razı olacağız."

"Savaş kısa sürerse ufak hasarla atlatırız"

Prof. Dr. Kara, sonuç olarak enerji fiyatlarındaki sert artışın istenebilecek en son şey olduğunu ve hem enflasyon tarafında hem de cari işlemler tarafında dengeleri bozan bir gelişme olduğunu vurguladı. 

"Savaşın kısa sürdüğü ve petrol fiyatlarının 3-6 ay içinde tekrar 70-80 dolarlara indiği bir senaryoda ufak hasarla durumu atlatacak kadar manevra alanımız var. Kısa sürme olasılığı düşük değil ama belirsizlik yüksek" diyen Prof. Dr. Kara savaş uzun sürermesi durumunda ise bütün parametreleri gözden geçirmenin geçrektiğini söyledi.

'Büyümede ivme kaybı ve döviz kurunda düzeltme'

Şimdiye kadar ekonomi yönetimi büyümede sert bir yavaşlama olmadan ve dış dengeyi çok bozmadan dövizi kontrol ederek enflasyonla mücadele etmeye çalıştığını ifade eden Kara, "Düşük petrol fiyatları buna çok yardımcı oldu. Fakat yüksek enerji fiyatları ve savaş hali geçici olmazsa büyümede daha belirgin ivme kaybı ve döviz kurunda kontrollü bir düzeltmeyi kabullenmek gerekecek" ifadelerini kullandı.