Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, çalışan annelerin iş hayatına katılımını desteklemek ve gebe veya emziren kadınların iş sağlığı ve güvenliğini güçlendirmek amacıyla yeni bir yönetmelik değişikliği taslağı hazırladı. Taslakta, belirli sayıda kadın çalışanın bulunduğu iş yerlerinde kreş ve emzirme odası kurulmasına ilişkin yükümlülüklerin yeniden düzenlenmesi öngörülüyor.

Düzenlemeye göre, 150 ve daha fazla kadın çalışanın bulunduğu iş yerlerinde işverenlerin, çalışanların 0-6 yaş grubundaki çocukları için kreş, gündüz bakımevi veya okul öncesi eğitim kurumu açması planlanıyor. İşverenler, bu hizmeti birden fazla işverenin ortaklaşa kuracağı bir kurum aracılığıyla ya da yetkili kuruluşlarla anlaşma yaparak da sağlayabilecek.

Kreş ve gündüz bakımevlerinin kuruluş ve işletme giderlerinin işverenler tarafından karşılanması öngörülüyor. Çalışan sayısı belirlenirken işverenin aynı ilçe sınırları içerisindeki iş yerlerinde çalışan kadınların toplamı dikkate alınacak. Çocuğunun annesi vefat etmiş veya velayeti babaya verilmiş erkek çalışanlar da hesaplamaya dahil edilecek.

100 kadın çalışanın bulunduğu iş yerlerine emzirme odası

Taslakta, 100 ve daha fazla kadın çalışanı bulunan iş yerlerinde emzirme odası kurulması da öngörülüyor. Bu alanlar yalnızca çocukların emzirilmesine değil, annelerin sütlerini sağmasına ve sağılmış sütü uygun koşullarda muhafaza etmesine de imkân sağlayacak şekilde düzenlenecek.

Gebe, yeni doğum yapmış veya emziren çalışanların iş yerlerinde karşılaşabileceği sağlık ve güvenlik risklerine karşı işverenlerin sorumluluklarının da artırılması planlanıyor. Risk tespit edilmesi halinde öncelikle çalışma koşullarının veya çalışma saatlerinin geçici olarak değiştirilmesi öngörülüyor. Bunun mümkün olmadığı ya da iş yeri hekiminin gerekli gördüğü durumlarda çalışanın başka bir işe aktarılması planlanıyor.

Başka bir işe aktarılan çalışanın ücretinde kesinti yapılmayacak. Bu seçeneğin de mümkün olmaması halinde çalışanın talebi üzerine, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde ücretsiz izin verilmesi öngörülüyor. Söz konusu izin süresinin yıllık ücretli izin hakkının hesabında dikkate alınmaması da taslakta yer alıyor.

Gebe ve emziren çalışanlara riskli işlerde koruma

Taslak, gebe ve emziren çalışanların tehlikeli çalışma koşullarına karşı korunmasına yönelik hükümler de içeriyor. Buna göre gebe çalışanların ani darbe, sarsıntı ve uzun süreli titreşime maruz kalabilecekleri işlerde ve iş makinelerinde çalıştırılmaması planlanıyor. Ayrıca 80 desibeli aşan gürültülü ortamlarda çalışmalarına izin verilmemesi öngörülüyor.

İyonize radyasyon kaynaklarının bulunduğu veya radyasyonla kirlenmiş alanlarda çalışma, belirli biyolojik etkenlere maruz kalma ve kurşun türevleri başta olmak üzere bazı tehlikeli kimyasallarla temas gibi risklere karşı da kısıtlamalar getirilmesi planlanıyor. Gebe veya emziren çalışanların yer altı maden işlerinde çalıştırılmaması da taslakta yer alıyor.

İşverenlerin çalışma saatleri ve dinlenme aralarını yeniden düzenlemesi, mümkün olduğunda oturarak çalışma imkânı sağlaması ve düşme risklerine karşı önlem alması da öngörülen yükümlülükler arasında bulunuyor. Çalışanların beslenme molalarına ve temiz içme suyuna erişiminin sağlanması da düzenleme kapsamında ele alınıyor.

Taslağa göre, kreş ve gündüz bakımevlerinin yetkilendirilmesine ilişkin hükmün 31 Aralık 2027'de, diğer hükümlerin ise yönetmeliğin yayımlandığı tarihte yürürlüğe girmesi planlanıyor. Düzenlemenin henüz taslak aşamasında olduğu, uygulamanın kesinleşmesi için yönetmeliğin yayımlanmasının beklendiği belirtiliyor.