Analizde, Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne aday ülkeler arasında vatandaşlarına hâlâ vizesiz giriş hakkı tanınmayan tek ülke olduğuna dikkat çekildi.

Uzayan vize randevu süreleri ve yüksek ret oranlarının Türk kamuoyunda rahatsızlık yarattığı belirtilirken, buna rağmen Ankara'nın müzakereleri hızlandırma konusunda sınırlı bir motivasyon sergilediği ifade edildi.

Sorumluluk tartışması sürüyor

Haberde, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın vize serbestisinin sağlanamamasından Avrupa Birliği'ni sorumlu tuttuğu belirtilirken, Brüksel'in ise Türkiye'nin gerekli kriterleri henüz tamamlamadığını savunduğu aktarıldı.

Avrupa Birliği'nin Temmuz ayında teknik görüşmelerin yeniden başlatılmasını önerdiği ancak Ankara'nın bu teklife henüz yanıt vermediği ifade edildi. Diplomatik kaynaklara göre bunun temel nedenlerinden biri, Türkiye üzerinde hissedilen fiili baskının sanılandan daha düşük olması.

Yeşil pasaport etkisi

FAZ analizinde, Türkiye'nin uyguladığı yeşil pasaport sisteminin mevcut dengeyi şekillendiren önemli unsurlardan biri olduğuna dikkat çekildi.

Yeşil pasaportlardan üst düzey kamu görevlileri, akademisyenler, avukatlar, denetçiler, belediye başkanları ve belirli ihracat kriterlerini karşılayan şirket temsilcilerinin yararlandığı belirtildi. Bu hakların pasaport sahiplerinin eşleri ve çocuklarını da kapsadığı ifade edildi.

Gazete, Avrupa Birliği'nin dolaşımdaki yeşil pasaport sayısına ilişkin Türkiye'den uzun süredir net veri talep ettiğini ancak bu konuda yeterli şeffaflığın sağlanamadığını yazdı. Avrupa Birliği Delegasyonu yetkililerinin, sistemin kapsamına ilişkin daha ayrıntılı bilgi paylaşımının önemine vurgu yaptığı aktarıldı.

Öte yandan Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne son yıllarda yeşil pasaport hakkının yeni meslek gruplarını da kapsayacak şekilde genişletilmesine yönelik çok sayıda teklif sunulduğu belirtildi.

Avrupa mevcut uygulamadan memnun

Analizde, Avrupa Birliği ülkelerinin Kıbrıs hariç olmak üzere yeşil pasaport uygulamasını kabul etmeyi sürdürdüğü ifade edildi.

Uzman görüşlerine yer verilen haberde, yeşil pasaport sahiplerinin sığınma başvurularında bulunmaması ve izin verilen kalış sürelerini aşma oranlarının düşük olmasının Avrupa'nın mevcut sisteme karşı sert bir tutum geliştirmemesinin nedenlerinden biri olduğu belirtildi.

Bu durumun, Avrupa Birliği açısından vize serbestisi tartışmalarını ertelemenin pratik bir yolu olarak görüldüğü değerlendirmesi yapıldı.

Altı kriter hala bekliyor

FAZ'a göre Türkiye'nin Schengen bölgesinde vizesiz seyahat hakkı elde edebilmesi için yerine getirmesi gereken altı kriter bulunuyor.

Bunlar arasında kişisel verilerin korunmasına ilişkin düzenlemeler, Avrupa ülkeleriyle adli iş birliğinin güçlendirilmesi, geri kabul anlaşmalarının uygulanması ve terörle mücadele mevzuatında reform yapılması yer alıyor.

Yetkililer, özellikle terörle mücadele yasasında yapılabilecek değişikliklerin son dönemdeki siyasi gelişmeler ve barış süreci çerçevesinde aşılabilecek engeller arasında görüldüğünü ifade ediyor.

Ancak analizde, mevcut koşullar altında ortaya çıkan dengenin hem Ankara hem de Brüksel açısından yönetilebilir bir ara çözüm olarak görüldüğü ve bu nedenle vize serbestisi sürecinin yakın vadede hız kazanmasının zor olduğu değerlendirmesine yer verildi.