TRABZON — Fındıkta ağacın kurumasına yol açan ve kamuoyunda “Drakula böceği” olarak bilinen zararlı, üreticinin uzun yıllara yayılan gelirini tehdit ediyor. Karadeniz Ekonomi’ye konuşan Ziraat Mühendisleri Odası Trabzon Şube Başkanı Cemil Pehlevan, mücadelede ağaçların sökülmesinin ardından arazilerin yeniden tarıma kazandırılmasına odaklanılması gerektiğini söyledi.

Zararlının Trabzon’da 2017 yılında Çağlayan’da tespit edildiğini belirten Pehlevan, kahverengi kokarcadan farklı olarak meyveye değil, doğrudan ağaca zarar verdiğine dikkat çekti. Pehlevan, “Kokarca meyveye zarar veriyor ama bu ağacı kurutuyor. Yeniden dikilen fındığın ekonomik verime ulaşması en az 6 ila 10 yıl gerektiriyor. Bu süreç üretici için ürün, ülke için döviz kaybı anlamına geliyor” dedi.

Sökülen bahçelerde yıllık 420 ton üretim potansiyeli

Pehlevan, zararlıyla mücadele kapsamında 4 bin 200 dekar alanda söküm yapıldığını, üreticilere yaklaşık 24 milyon lira söküm desteği sağlandığını ifade etti. İlaçlama için de yaklaşık 13 milyon lira harcandığı bilgisini basından edindiğini aktaran Pehlevan, bu tutarın kendisine resmî olarak bildirilmediğini kaydetti.

Ekonomik etkinin mücadele harcamalarıyla sınırlı kalmadığını vurgulayan Pehlevan, dekar başına ortalama 100 kilogram verim varsayımıyla sökülen alanların yıllık 420 ton fındık üretim potansiyeli taşıdığını hesapladı. Bahçelerin üretim dışında kaldığı her yıl gelir kaybının sürdüğünü belirten Pehlevan, yeniden dikim sonrasında da ağaçların verime ulaşması için beklenmesi gerekeceğini söyledi.

Üretime dönüş için destek ve eylem planı çağrısı

Boş kalan arazilerin zamanla yabani bitkilerle kaplandığını anlatan Pehlevan, yeniden bahçe kurmanın arazi temizliği, fidan, işçilik ve bakım giderleri nedeniyle üreticiye ciddi bir maliyet yüklediğini belirtti. Pehlevan, “Bahçeyi yeniden düzenlemek, fidan dikmek ve yıllarca bakımını yapmak için kaynak gerekiyor. Üreticinin bunu tek başına karşılaması çok zor” diye konuştu.

Mücadelede erken müdahalenin yetersiz kaldığını savunan Pehlevan, sökülen ağaç ve köklerin uygun biçimde imha edilmesinin önemine işaret etti. Bilim insanlarının ve ilgili kurumların katılımıyla kapsamlı bir eylem planı hazırlanmasını isteyen Pehlevan, üreticilere yeniden bahçe tesisi için destek verilmesi gerektiğini vurguladı.

Pehlevan, yeniden dikime kadar geçen sürede arazilerin uygun yem bitkileriyle değerlendirilmesinin de planlanabileceğini belirterek, mücadelenin zararlıyı kontrol altına almanın yanı sıra tarım alanlarını üretimde tutmayı hedeflemesi gerektiğini ifade etti.

Asel GÜRSOY