Giresun’da aynı dönemde 17 şirket kurulurken, 2 şirket tasfiye edildi, 2 şirket ise kapandı. Ordu’da 35, Trabzon’da 47, Gümüşhane’de ise 8 yeni şirketin kurulduğu görülürken; kapanan ve tasfiye edilen işletmeler de dikkat çekti. Rakamlar yüzeyde bir dengeye işaret etse de sahadaki tablo, işletmelerin ciddi bir finansal baskı altında olduğunu ortaya koyuyor.

Arıcı Meşrubat Dağıtım ve Pazarlama İnş. San. Tic. Şti. Karadeniz Bayiler Müdürü Muhammet Düzen’e göre, bölgede yaşanan süreç bir “durgunluk” değil, doğrudan bir çözülme sinyali. Düzen, şirketlerin kârlılık üretmekte zorlandığını, piyasada nakit akışının ciddi şekilde daraldığını ve işletmelerin büyük ölçüde öz sermayeleriyle ayakta kalmaya çalıştığını ifade etti.

“Şirketler kâr etmiyor, sermayeden yiyor”

Ekonomik verilerin sahadaki gerçekliği tam olarak yansıtmadığını belirten Düzen, “Şirketler artık kâr etmiyor. İşletmeler kendi cebinden koyduğu parayla dönmeye çalışıyor. Krediler yüksek, krediye erişim zor. Bugün ayakta kalan birçok işletme, bu şartlarla devam ederse yarın risk altında” dedi.

Tahsilat yapısındaki değişime dikkat çeken Düzen, geçmişte nakit ağırlıklı olan ödemelerin büyük ölçüde kredi kartına kaydığını, gecikme oranlarının ise yüzde 50 seviyelerine yaklaştığını vurguladı. “Piyasada para yok. Tahsilat zorlaştıkça zincirleme bir risk oluşuyor” ifadelerini kullandı.

Zincirleme risk: Küçük işletmeden büyüğe yayılan kriz

Bölgedeki ekonomik kırılganlığın yalnızca makro koşullardan kaynaklanmadığını dile getiren Düzen, işletmecilik bilincindeki eksikliğin de süreci derinleştirdiğini belirtti. “Birçok işletme, yaptığı satışın tamamını kâr zannediyor. Oysa giderler düşülmeden gerçek tablo ortaya çıkmaz. Bu bilinç eksikliği, ödeme zincirini bozuyor” dedi.

Küçük işletmelerde yaşanan ödeme sorunlarının büyük firmalara kadar uzanan bir etki yarattığını ifade eden Düzen, “Bir noktada tahsil edilemeyen alacak, tüm zinciri kırıyor. Küçük bir işletmedeki aksama, bayiyi, üreticiyi ve finans sistemini etkileyebiliyor” değerlendirmesinde bulundu.

Bölgedeki yatırım ortamına ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Düzen, mevcut şartlarda sıfırdan yatırım yapmanın riskli olduğunu, ancak devredilen işletmelerin düşük maliyetle alınmasının fırsat yaratabileceğini ifade etti. Öte yandan, organize sanayi bölgelerinde yer yetersizliği ve yüksek kira maliyetlerinin de özellikle büyük ölçekli işletmeler için önemli bir engel oluşturduğunu belirtti.