Yapay zekâya en hazır şirketlerin finansal performansta diğer şirketlere göre 7,2 kat daha yüksek sonuç elde ettiği belirtilirken, yapay zekâdan elde edilen getirinin yüzde 74’ünün az sayıdaki şirket tarafından toplandığı vurgulandı.

PwC tarafından bu yıl 5’incisi düzenlenen Dönüşen Liderlik Zirvesi’nde açıklanan “Türkiye’nin Küresel Rekabetçilik Seyri” araştırması, Türkiye ekonomisinin küresel rekabet gücündeki değişimi ortaya koydu. Çalışmada yapay zekâ, yabancı yatırımlar, sanayinin kârlılığı, iş gücü maliyetleri, ihracat ve yeşil dönüşüm başlıkları ele alındı.

Araştırmaya göre şirketler açısından yapay zekâ yatırımlarında ciddi bir ayrışma yaşanıyor. Yapay zekâya en hazır şirketler, yapay zekâ kaynaklı finansal performansta diğer şirketlerin 7,2 katına ulaşan sonuçlar elde ediyor. Yapay zekâ yatırımlarından ortaya çıkan getirinin yüzde 74’ünü ise şirketlerin küçük bir bölümü elde ediyor.

PwC Türkiye Ülke Kıdemli Ortağı Cenk Ulu, 2030 projeksiyonlarında teknoloji ve yapay zekâ ile iklimin iki temel mega trend olarak öne çıktığını belirtti. İyimser senaryoda yapay zekânın toplam endüstrilerin büyüklüğüne yüzde 14 pozitif katkı yapmasının, iklim düzenlemelerinin ise yatırımlar nedeniyle yüzde 3,3 negatif etki oluşturmasının beklendiğini ifade eden Ulu, net etkinin yüzde 11 büyüme yönünde olacağını söyledi.

Yapay zekâ iş gücünü de dönüştürüyor

Araştırmada yapay zekânın iş gücü piyasasına etkisine de dikkat çekildi. Yapay zekâdan daha fazla etkilenen şirketlerde iş gücü verimliliğindeki artışın yüzde 40 daha yüksek olduğu belirtildi.

Yapay zekâ etkisinin yüksek olduğu işlerde ihtiyaç duyulan becerilerin 2,5 kat daha hızlı değiştiği kaydedilirken, empati, muhakeme ve yaratıcılık gibi insana özgü becerilere yönelik görevlerin de daha hızlı arttığı ifade edildi. Giriş seviyesindeki yapay zekâ etkili pozisyonlarda liderlik gibi daha kıdemli rollerle ilişkilendirilen becerilere olan talebin ise 7 kat yükseldiği belirtildi.

Türk şirketleri yurt dışına yöneliyor

Araştırmanın bir diğer dikkat çekici sonucu Türkiye’nin yatırım görünümünde yaşanan değişim oldu. Türkiye’ye gelen doğrudan yabancı yatırımlar tarihsel olarak düşük seviyelerde seyrederken, Türk şirketlerinin yurt dışına yaptığı yatırımlar gelen doğrudan yabancı yatırımların üzerine çıktı.

Türk şirketlerinin yurt dışı yatırımlarındaki memnuniyet oranı yüzde 73 olarak ölçüldü. Yurt dışına yatırımda ilk sırada yüzde 28 ile yeni pazarlara girme amacı yer alırken, bunu yüzde 17 ile döviz geliri elde etmek, yüzde 16 ile müşteriye fiziksel yakınlık, yüzde 14 ile diğer stratejik hedefler ve yüzde 13 ile maliyet, vergi ve teşvik avantajları izledi.

Sanayide kâr marjı yüzde 20’nin altına indi

PwC çalışması sanayideki baskıyı da gözler önüne serdi. BIST Sınai Endeksi şirketlerinde brüt kâr marjının gerilemeye devam ettiği ve 2026’nın ikinci çeyreğinde yüzde 20’nin altına düştüğü belirtildi.

Sanayinin toplam istihdamdaki payı da 2021’de yüzde 21,7 iken 2026’nın ikinci çeyreğinde yüzde 19,7’ye geriledi. Sanayinin GSYH içindeki payındaki düşüş ve ihracat miktarındaki zayıflama da rekabet gücü açısından baskı oluşturan unsurlar arasında gösterildi.

Türkiye rekabetçilikte 53. sırada

Araştırmada Türkiye, Romanya ve Polonya ile çeşitli göstergeler üzerinden karşılaştırıldı. 2026 itibarıyla aylık brüt asgari ücret Türkiye’de 720 dolar, Romanya’da 960 dolar, Polonya’da ise 1.245 dolar seviyesinde bulunuyor.

Türkiye’nin yüzde 31,5’lik enflasyon oranıyla rakiplerinden ayrıştığı belirtilirken, IMD Dünya Rekabetçilik Endeksi’nde Türkiye 53’üncü, Romanya 49’uncu, Polonya ise 41’inci sırada yer aldı.

Buna karşın Türkiye’nin ihracat rekabetçiliğinde daha dirençli bir tablo sergilediği belirtildi. Türkiye, en çok ihraç ettiği 10 ürün grubunda küresel rekabetçilik sıralamasında 2016-2020 döneminden 2021-2025 dönemine geçişte bir basamak yükseldi.

PwC Türkiye Müşteri ve Endüstri Grupları Lideri Cihan Harman ise Türkiye’nin küresel rekabetçilikte yatay bir seyir izlediğini belirterek, yeniden güçlü yabancı yatırım çekilebilmesi ve yurt içindeki tasarrufların yatırımlara yönlendirilmesi için kapsamlı adımlara ihtiyaç olduğunu ifade etti.

Harman’a göre Türkiye’nin rekabet gücünü önümüzdeki dönemde yeşil dönüşüm, dijitalleşme ve yapay zekâ, katma değerli üretim, ticaret politikaları ve jeopolitik riskler ile küresel arz fazlası belirleyecek.