Türkiye'nin AB'ye demir-çelik ihracatı 2026'nın ilk dokuz ayında yüzde 6,7 gerilerken, diğer pazarlara yapılan ihracat yüzde 10 arttı.

Türk çelik sektörü, Avrupa Birliği'nin sıkılaşan ticaret politikaları ve karbon düzenlemeleri nedeniyle ihracat pazarında zorlu bir dönemden geçiyor. Ticaret Bakanı Ömer Bolat'ın açıkladığı verilere göre, Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne demir-çelik ihracatı ocak-eylül döneminde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 6,7 azaldı.

Avrupa pazarındaki gerilemeye karşılık, AB dışındaki ülkelere yapılan çelik ihracatının yüzde 10 artması, ihracat rotasının çeşitlendiğini ortaya koydu. Ancak Avrupa'nın Türk çelik sektörü açısından taşıdığı önem, bu pazardaki kaybı kritik hale getiriyor.

AB'den Çelik İthalatına Sıkı Kısıtlama

Avrupa Birliği'nin 1 Temmuz 2026'da yürürlüğe giren yeni düzenlemesiyle yıllık gümrüksüz çelik ithalat kotası yaklaşık yüzde 47 azaltılarak 18,3 milyon tona düşürüldü. Kota dışında kalan ithalata uygulanan gümrük vergisinin ise yüzde 25'ten yüzde 50'ye çıkarıldığı belirtildi.

Yeni uygulama, Türk üreticilerin Avrupa'ya satışlarında kota sınırlarını daha yakından takip etmesini gerektiriyor. Kotaların dolması halinde ek vergilerle karşılaşabilecek ihracatçılar, fiyat rekabetini korumakta ve kâr marjlarını sürdürmekte zorlanabiliyor.

Karbon Düzenlemesi de Maliyet Baskısı Oluşturuyor

Sektörün karşı karşıya olduğu bir diğer önemli gelişme, Avrupa Birliği'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması. Sistem kapsamında çelik gibi belirli ürünlerin üretiminden kaynaklanan sera gazı emisyonlarının hesaplanması ve raporlanması gerekiyor.

Karbon düzenlemesinin kapsamındaki çelik ürünlerinin AB'ye ihracatında yüzde 1,7'lik düşüş kaydedildi. Bu oran, sektörün genelindeki yüzde 6,7'lik gerilemeden farklı bir ürün grubunu kapsıyor.

Üretimde kullanılan teknoloji, elektrik kaynağı ve emisyon miktarı, firmaların karbon yükümlülüklerini etkileyen unsurlar arasında yer alıyor. Bu nedenle Türk üreticiler için emisyonların ölçülmesi, doğrulanması ve üretim süreçlerinin iyileştirilmesi giderek daha fazla önem kazanıyor.

Türkiye Avrupa'nın En Büyük Çelik Üreticisi

Türkiye, 2025 yılında 38,1 milyon ton ham çelik üreterek dünyada yedinci, Avrupa'da ise birinci sırada yer aldı. Sektörün yıllık çelik ihracatı 17,1 milyar dolara ulaşırken, Türk üreticiler 200'den fazla ülkeye satış gerçekleştirdi.

Türkiye'nin çelik üretim kapasitesinin yaklaşık yüzde 78'inin hurda bazlı elektrik ark ocağı teknolojisine dayanması, karbon emisyonlarının azaltılması açısından önem taşıyor. Bununla birlikte sektörün hurda ithalatına bağımlılığı, küresel hammadde fiyatlarını da maliyetler üzerinde etkili bir unsur haline getiriyor.

Bakan Bolat'tan Ticaret Engellerine Tepki

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, İstanbul'da düzenlenen Steel Networking Summits 2026 toplantısında ABD ve AB'nin çelik ticaretine yönelik korumacı uygulamalarını eleştirdi. Bolat, ticaret kısıtlamalarının yalnızca ihracatçıları değil, çeliği girdi olarak kullanan sanayi kuruluşlarını ve nihai tüketicileri de etkileyebileceğine dikkat çekti.

Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki yıllık ticaret hacminin 233 milyar dolara ulaştığını belirten Bolat, ticaretin karşılıklı yarar temelinde sürdürülmesi gerektiğini vurguladı.

Gözler Avrupa Pazarındaki Yeni Dönemde

Türk çelik sektörünün önümüzdeki dönemdeki performansında Avrupa'daki kota uygulamaları, karbon maliyetleri ve alternatif pazarlardaki talep belirleyici olacak.

AB dışındaki pazarlara yapılan ihracatın artması, üreticilere yeni fırsatlar sunarken Avrupa'daki kaybın devam etmesi kapasite kullanımı ve kârlılık üzerinde baskı oluşturabilir.

Türk çelik sektörü için artık yalnızca üretim miktarı değil, Avrupa pazarına hangi maliyetle ve hangi koşullarda ihracat yapılabileceği de belirleyici hale geliyor.