Tam tasdik sözleşmelerinin her yıl Ocak ayı içinde düzenlenmesi gerekiyor.

Başka ülkelerde uzaktan akrabaları olsa da yeminli mali müşavirlik mesleğinin büyük ölçüde bize özgü olduğu söylenebilir.

Görev tanımıyla, yetkileriyle, sorumluluklarıyla ülkemiz koşullarının ortaya çıkardığı; bugüne değin vergi ve muhasebe ortamımızın geliştirilmesinde, iş dünyasının yönlendirilmesinde, ekonominin kayıt altına alınmasında önemli katkıları olan bir meslek.

Kuşkusuz mesleğin sorunları, eksiklikleri, geliştirilebilecek yönleri bulunuyor.

Buna rağmen, büyüklerimiz ‘çalışıyorsa, dokunma’ düsturu ile hareket ediyor olsa gerek, mevzuatında çok önemli değişiklikler yaşanmıyor.

Yaşı uygun olanlar hatırlayacak, 2000’li yılların başında, o zamanın beş büyüklerinden Arthur Andersen’ın enerji devi Enron’un bağımsız denetim raporlarındaki hatalarının su yüzüne çıkması muhasebe-denetim mesleğini kökten değiştiren gelişmelere yol açmıştı.

ABD’de Sarbanes-Oxley kanununun çıkarılması bu gelişmelerin sonucuydu.

S-O kanunuyla, finansal raporlama, denetim ve gözetim konularında yeni yükümlülüklerin getirilmesinin yanı sıra denetçi bağımsızlığı ile ilgili olarak da önemli düzenlemeler yapılmıştı. Takip eden yıllarda, Türkiye dahil çok sayıda ülke benzer düzenlemeleri muhasebe mevzuatlarına dahil etmişti.

Neden bunları anlatıyorum. Denetim mesleğinde ‘denetçi bağımsızlığı’ en kritik konuların başında geliyor.

Denetim ücretlerin belirlenmesi, tahsili vb konular da bağımsızlığı etkileyen konular arasında görülüyor.

Yeminli mali müşavirlerin bağımsızlığı meslek mevzuatında düzenlenmiş olsa da bağımsız denetim mevzuatındaki kapsamından oldukça uzak, daha ilkesel.

Her Ocak ayında, piyasadaki şiddetli ücret rekabetine tanık olduğumuzda, tam tasdik sözleşmelerinin yıllık olmasının doğruluğunu, bağımsızlıkla ilişkisini sorgulamadan edemiyorum.

Sözleşmelerin yıllık olmasının meslek mensuplarını müşteri karşısında güçsüzleştirdiğini, bağımsızlıklarına zarar verdiğini düşünüyorum.

Sözleşmelerin her yıl yenilenmesi zorunluluğu, teorik de olsa meslek mensuplarının işlerinin tümünü bir anda kaybedilebilecekleri endişesine neden oluyor.

Bu endişe müşterileriyle ilişkilerindeki dengeyi bozuyor, mali bağımlılığı artırıyor. Bunun mesleki bağımsızlığı olumsuz etkilememesi mümkün mü?

Sözleşme süresinin uzatılması, örneğin en az 3 yıl olması, yeminli mali müşavirlerin tam tasdik hizmetlerinde bağımsızlıklarını güçlendirir. Bir anda tüm müşterilerin kaybedilebileceği koşulların yarattığı baskı ortadan kalkar.

Aşırı ücret rekabeti mesleğin gelişmesinin önündeki en önemli engellerden birisi.  Sözleşme süresinin uzaması, her yılın Ocak ayında zirve yapan bu zararlı rekabeti bir ölçüde önleyebilir.

Çalışıyorsa dokunma düsturuna rağmen, mevzuatta minik bir dokunuşa ihtiyaç var!