29.11.2025
25 Kasım Kadına Yönelik Şiddete Karşı Uluslararası Mücadele Günü’nde, aklıma Dominik’li 3 Kadın, Mirabal Kardeşler düşer: Patria, Maria ve Minerva Mirabal...
Dominik’te Trujillo adında bir katil diktatör, ortalığı haraca kesmekte, kendini devlet gibi görmekte, yöneticileri hizmetkarı gibi algılamaktadır.
3 Kadın, işte bu diktatöre karşı ‘’Kelebekler Hareketi’’ ni kurarlar.
Öyle yaman bir mücadele verdiler ki, diktatör Trujillo ‘’Ülkede 2 tehlike var: Kilise ve Mirabal Kardeşler’’ diyecektir.
Bir gece, 3 Kadının, hapiste olan kocalarını bir ziyaret dönüşü, 25 Kasım gecesi (1960) yolları kesildi. Onlara tecavüz edildi, sonra işkenceyle öldürüldüler. Cesetleri uçuruma atıldı, olay için ‘’kaza’’ dendi. 3 kadın öldürüldüklerinde 36, 34 ve 24 yaşındaydı.
Diktatörlük, cinayeti kamuoyuna ‘’Adalet Yerini Buldu!‘’ sözleriyle takdim etti.
Katiller hiç ‘’bulun(a)madı’’.
Bu cinayet ülkede ‘’başkaldırı’’ fitilini ateşledi....
Ülke insanı sokağa döküldü, ‘’Cennette Tanrı / Dünyada Trujillo‘’, 50.000 insanın katili diktatör Trujillo bir gün öldürülüverdi.
BM Genel Kurulu, 25 Kasım Günü‘nü Kadına Yönelik Şiddette Karşı Mücadele Günü olarak ilan etti.
Bu korkusuz 3 Kadını kendilerine ait deyişlerle anayım, yakından tanıyın:
Maria: Bize en yakın şey ölüm, fakat bu beni korkutmuyor.
Minerva: Bunca acıyla dolu ülkemiz için yapılacak her şeyi yapmak bir mutluluk kaynağıdır.
Patria: Çocuklarımızın bu yoz ve zalim sistemde yetişmesine izin vermeyeceğiz.
Nobel Ödüllü Mario Vargas Lllosa, Teke Çiftliği romanında Trujillo diktatörlüğünü bir kadın gözünden parlak bir betimlemeyle anlatır. Okurken, kendinizi Dominik’de duyumsarsınız.
Evet, Latin Amerika’da kadınlar çok şiddet yaşar, ama mücadelenin bayraktarı da çoğu zaman kadınlardır.
Mirabal Kardeşler’den Maria’nın kızı Minou Mirabel (doğ.1956) bu ülkede 2016’da Demokrasi İttifakı’nın Cumhurbaşkanı adayı oldu. Seçilemese de siyasetin içinde ve dimdik ayakta. Bu 3 Kadın için ‘’Hafıza Müzesi’’ kurdu, burayı yaşatıyor.
3 Kadının mezarı baş başa buluşmuş konumda. Mezarları, Mirabel adını taşıyan doğdukları köyde. 200 pesoda bu 3 Kadının resmi var.
2024’de dünyada 83.000 kadın öldürüldü (BM). Cinayetlerin yarıdan çoğu evin erkeğince işlendi.
Dünya da her gün 137 kadın öldürülüyor.
Şiddetten Ölen Kadınlar Anıt Sayacı, bu yıl, evet 2025’de, Türkiye’de 415 kadının öldürüldüğünü gösteriyor.
Evet, uygarlık nedir, uygar kimdir?
Minou Mirabel’in buna cevabı çok açık:
-Uygarlık, insanlığın sonunu getirmek yerine gezegeni kurtarmak için mücadele etmeli...
‘’Susmuyoruz, korkmuyoruz, itaat etmiyoruz, sokakları terk etmiyoruz’’ diyen ve sokağa çıkan kadınlara merhaba, yolunuz açık olsun...
Yaşar Kemal ustamız diyor ki: Selam olsun, korkunun üstüne yürüyenlere. Selam olsun insanlık toptan tükenmedikçe umudun da tükenmeyeceğini gösterenlere. İnsanlık soyu içinde en güzelleri, en kutsanacak olanları onlardır.
Not 1:Yaşanır bir kent için ömrü boyunca mücadele eden Şehir Plancısı Akın Atauz, Cunda’da toprağa verildi. Mücadelesi you tube’da ‘’Akın Akın Ankara / Akın Atauz ile Ankara Sohbetleri’’nde.
Not 2: İtalya parlamentosu kadın cinayetleri için ömür boyu hapis cezası öngören yasa tasarısını kabul etti, bununla ilk Avrupa ülkesi.
Not 3: Yaşar Kemal’in 57 eserini minyatürleştiren Figen Gürsoy’un İnsan Dünyadır sergisi, UrlaDam’da, son 2 günü...Gidin, görün.
Not 4: Behiç Ak ile birlikte düzenlediğimiz ‘’Ekonomi Karikatürleri & Yorumları Sergisi’’ 5-14 Aralık arasında İzmir Mimarlar Odası’nda. Yolu düşenleri bekliyoruz...


